<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Delhi Archives - Tricontinental: Institute for Social Research | Tricontinental: Institute for Social Research</title>
	<atom:link href="https://dev.thetricontinental.org/asia/regions/delhi/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://dev.thetricontinental.org/asia/regions/delhi/</link>
	<description>international, movement-driven institution focused on stimulating intellectual debate that serves people’s aspirations.</description>
	<lastBuildDate>Wed, 26 May 2021 10:42:44 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	
	<item>
		<title>সাক্ষাৎকার – ঐশী ঘোষ</title>
		<link>https://dev.thetricontinental.org/asia/aishe-ghosh-bangla/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Atul]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 16 Apr 2021 17:29:52 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://thetricontinental.org/?post_type=india&#038;p=40033</guid>

					<description><![CDATA[&#160; &#160; তখনও মাস্ক পরে থাকা বাধ্যতামূলক হয়নি এ দেশের প্রতি প্রান্তরে। তখনও মুখ ঢেকে রাখা আবশ্যিক হয়নি মারণ ভাইরাসের হাত থেকে বাঁচতে। তাও হঠাৎ&#8211;ই বেশ কিছু মাস্ক পরিহিত লোকের উদ্ধত চলাফেরা্র ছবি  জে এন ইউ ক্যাম্পাসের &#8211;  বলা যেতে পারে ছবি ভিডিও সোশ্যাল মিডিয়াতে আসা মাত্রই তাজ্জব বনে যেতে হয় গোটা দেশবাসীকে। হাতে তাদের [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p> </p>
<div id="attachment_38530" class="wp-caption aligncenter"><img fetchpriority="high" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-38530" class="wp-image-38530 img-responsive" src="https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/1.In-Mandi-House-3-02-21-300x200.jpg" alt="" width="517" height="344" srcset="https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/1.In-Mandi-House-3-02-21-300x200.jpg 300w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/1.In-Mandi-House-3-02-21-1024x683.jpg 1024w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/1.In-Mandi-House-3-02-21-768x512.jpg 768w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/1.In-Mandi-House-3-02-21-1536x1024.jpg 1536w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/1.In-Mandi-House-3-02-21.jpg 2048w" sizes="(max-width: 517px) 100vw, 517px"><p id="caption-attachment-38530" class="wp-caption-text" style="text-align:center;"><small><span style="color: #ba2025;">ঐশী ঘোষ — কেন্দ্রীয় কৃষি আইনের বিরোধিতায় ডাকা ছাত্র-যুবদের মিছিলে , মান্ডি হাউস ০৩/০২.২০২১ — ফোটোগ্রাফ সৌজন্য — সামীম আসগর আলী</span></small></p></div>
<p> </p>
<p class="p1"><span class="s1">তখনও</span> <span class="s1">মাস্ক</span> <span class="s1">পরে</span> <span class="s1">থাকা</span> <span class="s1">বাধ্যতামূলক</span> <span class="s1">হয়নি</span> <span class="s1">এ</span> <span class="s1">দেশের</span> <span class="s1">প্রতি</span> <span class="s1">প্রান্তরে।</span> <span class="s1">তখনও</span> <span class="s1">মুখ</span> <span class="s1">ঢেকে</span> <span class="s1">রাখা</span> <span class="s1">আবশ্যিক</span> <span class="s1">হয়নি</span> <span class="s1">মারণ</span> <span class="s1">ভাইরাসের</span> <span class="s1">হাত</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">বাঁচতে।</span> <span class="s1">তাও</span> <span class="s1">হঠাৎ</span><span class="s2">–</span><span class="s1">ই</span> <span class="s1">বেশ</span> <span class="s1">কিছু</span> <span class="s1">মাস্ক</span> <span class="s1">পরিহিত</span> <span class="s1">লোকের</span> <span class="s1">উদ্ধত</span> <span class="s1">চলাফেরা্র</span> <span class="s1">ছবি</span><span class="s2"><span class="Apple-converted-space">  </span></span><span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসের</span><span class="s2"> –<span class="Apple-converted-space">  </span></span><span class="s1">বলা</span> <span class="s1">যেতে</span> <span class="s1">পারে</span> <span class="s1">ছবি</span> <span class="s1">ভিডিও</span> <span class="s1">সোশ্যাল</span> <span class="s1">মিডিয়াতে</span> <span class="s1">আসা</span> <span class="s1">মাত্রই</span> <span class="s1">তাজ্জব</span> <span class="s1">বনে</span> <span class="s1">যেতে</span> <span class="s1">হয়</span> <span class="s1">গোটা</span> <span class="s1">দেশবাসীকে।</span> <span class="s1">হাতে</span> <span class="s1">তাদের</span> <span class="s1">প্রত্যেকেরই</span> <span class="s1">লোহার</span> <span class="s1">রড</span><span class="s2">, </span><span class="s1">ক্রিকেট</span> <span class="s1">ব্যাট।</span> <span class="s1">তাদের</span> <span class="s1">আক্রমণাত্মক</span> <span class="s1">ভঙ্গি</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">অবাক</span> <span class="s1">করে।</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">মারণ</span> <span class="s1">ভাইরাসের</span> <span class="s1">হাত</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">রেহাই</span> <span class="s1">পেতে</span> <span class="s1">না</span><span class="s2"> – </span><span class="s1">নিজেদের</span> <span class="s1">লজ্জাজনক</span> <span class="s1">কাজের</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">মুখ</span> <span class="s1">লুকাতে</span> <span class="s1">মাস্ক</span> <span class="s1">পরে</span> <span class="s1">তারা</span> <span class="s1">এন্ট্রি</span> <span class="s1">নিয়েছিল</span> <span class="s1">এ</span> <span class="s1">দেশের</span> <span class="s1">অন্যতম</span> <span class="s1">যুক্তির</span> <span class="s1">চর্চাকেন্দ্র</span> <span class="s1">জওহরলাল</span> <span class="s1">নেহেরু</span> <span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়ের</span> <span class="s1">ক্যাম্পাস</span> <span class="s1">চত্বরে।</span> <span class="s1">নৃশংস</span> <span class="s1">আক্রমণ</span> <span class="s1">চালায়</span> <span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়ের</span> <span class="s1">ছাত্রছাত্রীদের</span> <span class="s1">উপর।</span> <span class="s1">ভাঙচুর</span> <span class="s1">চলে</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসের</span> <span class="s1">মধ্যে</span><span class="s2"> – </span><span class="s1">ইঁট</span> <span class="s1">কাঠ</span> <span class="s1">পাথরের</span> <span class="s1">বিল্ডিং</span> <span class="s1">দিয়ে</span> <span class="s1">ঘেরা</span> <span class="s1">এ</span> <span class="s1">ক্যাম্পাস</span> <span class="s1">কেবল</span> <span class="s1">ক্যাম্পাস</span> <span class="s1">না</span><span class="s2"> – </span><span class="s1">নিজেদের</span> <span class="s1">ঘর।</span> <span class="s1">অনাহুত</span> <span class="s1">কিছু</span> <span class="s1">লোক</span> <span class="s1">সে</span> <span class="s1">ঘরে</span> <span class="s1">এসে</span> <span class="s1">হঠাৎ</span><span class="s2">–</span><span class="s1">ই</span> <span class="s1">ভেঙ্গে</span> <span class="s1">তছনছ</span> <span class="s1">করতে</span> <span class="s1">থাকে।</span> <span class="s1">এমন</span> <span class="s1">কি</span> <span class="s1">হস্টেল</span><span class="s2">, </span><span class="s1">লাইব্রেরিও</span> <span class="s1">ছাড়</span> <span class="s1">পায়</span> <span class="s1">না।</span> <span class="s1">টেলিভিশন</span> <span class="s1">মিডিয়া</span> <span class="s1">বা</span> <span class="s1">সোশ্যাল</span> <span class="s1">মিডিয়ার</span> <span class="s1">স্ক্রিনের</span> <span class="s1">এ</span> <span class="s1">পারে</span> <span class="s1">বসে</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">অসহায়</span> <span class="s1">ভাবে</span><span class="s2"><span class="Apple-converted-space">  </span></span><span class="s1">দেখতে</span> <span class="s1">থাকি</span><span class="s2"> ,</span><span class="s1">শুনতে</span> <span class="s1">থাকি</span> <span class="s1">এক</span> <span class="s1">দল</span> <span class="s1">ছাত্রছাত্রীর</span><span class="s2"><span class="Apple-converted-space">  </span></span><span class="s1">চিৎকার</span><span class="s2"> – </span><span class="s1">কিন্তু</span> <span class="s1">এক</span> <span class="s1">পা</span> <span class="s1">পিছু</span> <span class="s1">হটে</span> <span class="s1">না</span> <span class="s1">অসভ্যদের</span> <span class="s1">হাত</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">নিজের</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসকে</span> <span class="s1">বাঁচানোর</span> <span class="s1">তাগিদে।</span> <span class="s1">দাঁতে</span> <span class="s1">দাঁত</span> <span class="s1">চিপে</span><span class="s2">, </span><span class="s1">রক্ত</span> <span class="s1">ঝরিয়ে</span> <span class="s1">নিজের</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসকে</span> <span class="s1">আগলাবার</span> <span class="s1">প্রাণপণ</span> <span class="s1">বাঁচাবার</span> <span class="s1">চেষ্টা</span> <span class="s1">দেখি</span> <span class="s1">ওদের</span> <span class="s1">প্রত্যেকের</span> <span class="s1">দৃপ্ত</span> <span class="s1">চোখমুখে।</span><span class="s2"><span class="Apple-converted-space">  </span></span><span class="s1">মাথা</span> <span class="s1">ফেটে</span> <span class="s1">রক্ত</span> <span class="s1">ঝরতে</span> <span class="s1">দেখি</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">ঐ</span> <span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়ের</span> <span class="s1">এক</span> <span class="s1">পড়ুয়ার</span><span class="s2"> – </span><span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়ের</span> <span class="s1">নির্বাচিত</span> <span class="s1">ছাত্রসংসদের</span> <span class="s1">প্রেসিডেন্টের</span><span class="s2"> – </span><span class="s1">ঐশী</span> <span class="s1">ঘোষের।</span> <span class="s1">ফেসবুকে</span> <span class="s1">স্ক্রল</span> <span class="s1">করতে</span> <span class="s1">করতে</span> <span class="s1">আগের</span> <span class="s1">ছবি</span> <span class="s1">মনে</span> <span class="s1">না</span> <span class="s1">থাকলেও</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">মেমরি</span> <span class="s1">স্ক্রল</span> <span class="s1">করলে</span> <span class="s1">এখনো</span> <span class="s1">সেদিনের</span> <span class="s1">ঘটনা</span> <span class="s1">সেভ</span> <span class="s1">হয়ে</span> <span class="s1">আছে</span> <span class="s1">সবদিনের</span> <span class="s1">জন্য।</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">মনে</span> <span class="s1">আছে।</span> <span class="s1">মনে</span> <span class="s1">থাকবেও।</span> <span class="s1">ডিলিট</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">দেওয়ার</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">অপশন</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">রাখিনি।</span><span class="s2"><span class="Apple-converted-space">  </span></span><span class="s1">সেদিন</span> <span class="s1">কেবল</span> <span class="s1">একা</span> <span class="s1">ঐশী</span> <span class="s1">ঘোষ</span> <span class="s1">নয়</span><span class="s2">, </span><span class="s1">সেদিন</span> <span class="s1">এরকম</span> <span class="s1">অনেক</span> <span class="s1">ঐশী</span> <span class="s1">ঘোষ</span> <span class="s1">মিলে</span> <span class="s1">দেশের</span> <span class="s1">ছাত্র</span> <span class="s1">আন্দোলনের</span> <span class="s1">ইতিহাসের</span> <span class="s1">পাতায়</span> <span class="s1">নতুন</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">অধ্যায়ের</span> <span class="s1">ভূমিকা</span> <span class="s1">লিখতে</span> <span class="s1">থাকে</span> <span class="s1">নিজেদের</span> <span class="s1">রক্ত</span> <span class="s1">দিয়ে</span><span class="s2"> – </span><span class="s1">ভারতীয়</span> <span class="s1">জনতা</span> <span class="s1">পার্টির</span> <span class="s1">মত</span> <span class="s1">একটি</span> <span class="s1">মনুবাদী</span> <span class="s1">কুসংস্কারে</span> <span class="s1">ভরা</span> <span class="s1">ধর্ম</span> <span class="s1">নিয়ে</span> <span class="s1">ভেদাভেদ</span> <span class="s1">করা</span> <span class="s1">একটি</span> <span class="s1">দক্ষিণপন্থী</span> <span class="s1">শক্তির</span> <span class="s1">বিরুদ্ধে</span> <span class="s1">ছাত্রদের</span> <span class="s1">লড়াই</span> <span class="s1">আন্দোলন।</span> <span class="s1">এ</span> <span class="s1">হেন</span> <span class="s1">শক্তির</span> <span class="s1">সাথে</span> <span class="s1">লড়াইয়ে</span> <span class="s1">কীভাবে</span> <span class="s1">সম্মুখ</span> <span class="s1">সমরে</span> <span class="s1">নামতে</span> <span class="s1">হয়</span> <span class="s1">তার</span> <span class="s1">জন্য</span> <span class="s1">প্রস্তুত</span> <span class="s1">হতে</span> <span class="s1">শেখায়</span> <span class="s1">এ</span> <span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়ের</span> <span class="s1">প্রগতিশীল</span> <span class="s1">ছাত্রছাত্রীরা।</span><span class="s2"><span class="Apple-converted-space">   </span></span></p>
<p class="p1"><span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">জানি</span><span class="s2">, </span><span class="s1">ভারতবর্ষের</span> <span class="s1">ইতিহাসে</span> <span class="s1">গণআন্দোলনে</span> <span class="s1">ছাত্রদের</span> <span class="s1">অগ্রণী</span> <span class="s1">ভূমিকা</span> <span class="s1">অনস্বীকার্য।</span> <span class="s1">অন্যান্য</span> <span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়গুলোর</span> <span class="s1">পাশাপাশি</span> <span class="s1">দিল্লির</span> <span class="s1">জওহরলাল</span> <span class="s1">নেহেরু</span> <span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়ের</span> <span class="s1">ছাত্রসংসদ</span> <span class="s1">নির্বাচনের</span> <span class="s1">প্রক্রিয়াতেও</span> <span class="s1">একটি</span> <span class="s1">সংগ্রামের</span> <span class="s1">ঐতিহ্য</span> <span class="s1">বহমান।</span> <span class="s3">JNUSU –</span><span class="s1">র</span> <span class="s1">নির্বাচনে</span> <span class="s1">কর্তৃপক্ষের</span> <span class="s1">নূন্যতম</span> <span class="s1">ভূমিকা</span> <span class="s1">থাকে</span> <span class="s1">না।</span> <span class="s1">ছাত্রসংসদ</span> <span class="s1">নির্বাচনের</span> <span class="s1">শেষপর্বে</span> <span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">তে</span> <span class="s1">রাত</span> <span class="s1">জেগে</span> <span class="s1">চলা</span><span class="s3"> presidential debate </span><span class="s2">(</span><span class="s1">প্রেসিডেন্সিইয়াল</span> <span class="s1">ডিবেট</span><span class="s2">)</span> <span class="s1">বরাবরই</span> <span class="s1">দেশজোড়া</span> <span class="s1">আকর্ষণের</span> <span class="s1">কেন্দ্রবিন্দু।</span> <span class="s1">দেশ</span> <span class="s1">তথা</span> <span class="s1">আন্তর্জাতিক</span> <span class="s1">রাজনীতি</span><span class="s3">, </span><span class="s1">মানুষের</span> <span class="s1">গণতান্ত্রিক</span> <span class="s1">অধিকার</span> <span class="s1">রক্ষা</span><span class="s3">,</span><span class="s1">ভারতীয়</span> <span class="s1">শিক্ষাব্যবস্থার</span> <span class="s1">উপর</span> <span class="s1">নয়া</span> <span class="s1">উদারবাদী</span> <span class="s1">চেতনার</span> <span class="s1">হামলা</span> <span class="s1">প্রভৃতি</span> <span class="s1">এই</span> <span class="s1">বিতর্কের</span> <span class="s1">বিষয়বস্তুতে</span> <span class="s1">উঠে</span> <span class="s1">আসে।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">স্বাধীনতা</span> <span class="s1">পরবর্তী</span> <span class="s1">সময়ে</span> <span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">ছাত্র</span> <span class="s1">আন্দোলনের</span> <span class="s1">উপর</span> <span class="s1">নানাবিধ</span> <span class="s1">আক্রমণ</span> <span class="s1">হয়েছে</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">কেন্দ্রে</span> <span class="s1">ভারতীয়</span> <span class="s1">জনতা</span> <span class="s1">পার্টির</span> <span class="s1">বর্তমান</span> <span class="s1">সরকার</span> <span class="s1">আসার</span> <span class="s1">পর</span> <span class="s1">বিগত</span> <span class="s1">কয়েকবছর</span> <span class="s1">এই</span> <span class="s1">আক্রমণ</span> <span class="s1">অনেক</span> <span class="s1">বেশি</span> <span class="s1">তীব্রতা</span> <span class="s1">লাভ</span> <span class="s1">করেছে।বিশ্ববিদ্যালয়</span> <span class="s1">পরিচালনার</span> <span class="s1">প্রগতিশীল</span> <span class="s1">ধ্যানধারণা</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">নির্বাচিত</span><span class="s3">  </span><span class="s1">ছাত্রসংসদের</span> <span class="s1">নেতৃত্ব</span> <span class="s1">সবই</span> <span class="s1">প্রত্যক্ষ</span> <span class="s1">বা</span> <span class="s1">পরোক্ষভাবে</span> <span class="s1">হামলার</span> <span class="s1">শিকার।</span> <span class="s1">২০১৯</span> <span class="s1">সালে</span> <span class="s1">অনুষ্ঠিত</span> <span class="s1">ছাত্রসংসদ</span> <span class="s1">নির্বাচনে</span> <span class="s1">ঐশী</span> <span class="s1">ঘোষ</span> <span class="s1">তার</span> <span class="s1">নিকটতম</span> <span class="s1">প্রতিদ্বন্দ্বী</span> <span class="s1">অখিল</span> <span class="s1">ভারতীয়</span> <span class="s1">বিদ্যার্থী</span> <span class="s1">পরিষদের</span><span class="s3"> (abvp) </span><span class="s1">প্রার্থীকে</span> <span class="s1">বিপুল</span> <span class="s1">ভোটে</span> <span class="s1">পরাজিত</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">ছাত্রসংসদের</span> <span class="s1">সভাপতি</span> <span class="s1">নির্বাচিত</span> <span class="s1">হন।এর</span> <span class="s1">অনিবার্য</span> <span class="s1">ফলশ্রুতিতে</span> <span class="s1">কেন্দ্রের</span> <span class="s1">ক্ষমতার</span> <span class="s1">অধীন</span> <span class="s1">দক্ষিণপন্থী</span> <span class="s1">সরকার</span> <span class="s1">ও</span> <span class="s1">তাদের</span> <span class="s1">অনুগামী</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়ের</span> <span class="s1">কর্তৃপক্ষের</span> <span class="s1">চোখে</span> <span class="s1">এই</span> <span class="s1">নব</span> <span class="s1">নির্বাচিত</span> <span class="s1">ছাত্রসংসদ</span> <span class="s1">বিরাগভাজন</span> <span class="s1">হয়</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসের</span> <span class="s1">উপর</span> <span class="s1">তারা</span> <span class="s1">ব্যাপক</span> <span class="s1">আক্রমণ</span> <span class="s1">নামিয়ে</span> <span class="s1">আনে।</span><span class="s3"> </span></p>
<p class="p1"><span class="s1">২০২০</span> <span class="s1">সালের</span> <span class="s1">৫</span> <span class="s1">ই</span> <span class="s1">জানুয়ারী</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসে</span> <span class="s1">তখন</span> <span class="s1">ছাত্রসংসদের</span> <span class="s1">নেতৃত্বে</span> <span class="s1">অযৌক্তিক</span> <span class="s1">কোর্স</span> <span class="s1">ফি</span> <span class="s1">সহ</span> <span class="s1">অন্যান্য</span> <span class="s1">ফি</span> <span class="s1">বৃদ্ধির</span> <span class="s1">বিরুদ্ধে</span> <span class="s1">প্রতিবাদ</span> <span class="s1">চলছে</span><span class="s3">, </span><span class="s1">এমন</span> <span class="s1">সময়ে</span> <span class="s1">প্রকাশ্যে</span> <span class="s1">প্রায়</span> <span class="s1">দিনের</span> <span class="s1">আলো</span> <span class="s1">থাকতেই</span> <span class="s1">থাকতেই</span> <span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসে</span> <span class="s1">প্রবেশ</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">মাস্কধারী</span><span class="s3"> (</span><span class="s1">করোনা</span> <span class="s1">পূর্ববর্তী</span> <span class="s1">কালে</span><span class="s3">) </span><span class="s1">গুন্ডাবাহিনী।</span> <span class="s1">তাদের</span> <span class="s1">হাতে</span> <span class="s1">লোহার</span> <span class="s1">রড</span><span class="s3">, </span><span class="s1">লাঠি</span><span class="s3">, </span><span class="s1">ক্রিকেট</span> <span class="s1">ব্যাট।দিনের</span> <span class="s1">আলো</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">অন্ধকার</span> <span class="s1">নেমে</span> <span class="s1">আসা</span> <span class="s1">পর্যন্ত</span> <span class="s1">তান্ডব</span> <span class="s1">চলে</span> <span class="s1">ভারতের</span> <span class="s1">প্রথিতযশা</span> <span class="s1">এই</span> <span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়ে।ছাত্রস্বার্থে</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">সর্বোপরি</span> <span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়ের</span> <span class="s1">অর্জিত</span> <span class="s1">সম্মান</span> <span class="s1">রক্ষার্থে</span> <span class="s1">ঐশী</span> <span class="s1">ও</span> <span class="s1">তার</span> <span class="s1">সহকর্মীরা</span> <span class="s1">বাধা</span> <span class="s1">দেন</span> <span class="s1">এই</span> <span class="s1">নৈরাজ্যের</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">গুরুতরভাবে</span> <span class="s1">আহত</span> <span class="s1">হন।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">এ</span> <span class="s1">সাক্ষাৎকার</span> <span class="s1">ঐশী</span> <span class="s1">ঘোষের।</span> <span class="s3">এই</span> <span class="s3">সাক্ষাৎকারে</span> <span class="s3">ঐশী</span> <span class="s3">কথা</span> <span class="s3">বলেছেন</span> <span class="s3">শতরূপা</span> <span class="s3">চক্রবর্তীর</span> <span class="s3">সাথে</span> <span class="s3">তার</span> <span class="s3">ছাত্র</span> <span class="s3">রাজনৈতিক</span> <span class="s3">জীবন</span> <span class="s3">এবং</span> <span class="s3">ওঁর</span> <span class="s3">অভিজ্ঞতা</span> <span class="s3">নিয়ে</span> <span class="s3">।</span></p>
<p> </p>
<p><strong><span style="color: #ba2025;"><span class="s2">প্র</span><span class="s3"> : – </span><span class="s2">আপনি</span> <span class="s2">কিভাবে</span> <span class="s2">ছাত্র</span> <span class="s2">রাজনীতি</span> <span class="s2">তে</span> <span class="s2">এলেন</span><span class="s3"> ?</span></span></strong></p>
<p class="p1"><span class="s1">উ</span><span class="s2"> : –  </span><span class="s1">আমার</span> <span class="s1">জন্ম</span> <span class="s1">পশ্চিমবঙ্গের</span> <span class="s1">দুর্গাপুরে</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">আমি</span> <span class="s1">ছোট</span> <span class="s1">থেকেই</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">বামপন্থী</span> <span class="s1">রাজনৈতিক</span> <span class="s1">পরিমণ্ডলের</span> <span class="s1">মধ্যে</span> <span class="s1">বেড়ে</span> <span class="s1">উঠেছি</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">দুর্গাপুরে</span> <span class="s1">ট্রেড</span> <span class="s1">ইউনিয়ন</span> <span class="s1">আন্দোলন</span> <span class="s1">খুবই</span> <span class="s1">শক্তিশালী</span> <span class="s1">ছিল</span> <span class="s1">।</span><span class="s2">  </span><span class="s1">আমার</span> <span class="s1">বাবা</span> <span class="s1">বরাবর</span> <span class="s1">বামপন্থী</span> <span class="s1">রাজনীতির</span> <span class="s1">প্রতি</span> <span class="s1">সহানুভূতিশীল</span> <span class="s1">ছিলেন</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">আমি</span> <span class="s1">দেখেছি</span> <span class="s1">তাদের</span> <span class="s1">লড়াই</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">বাবার</span> <span class="s1">সাথেও</span> <span class="s1">আমার</span> <span class="s1">কথা</span> <span class="s1">হতো</span> <span class="s1">কিভাবে</span> <span class="s1">কেন্দ্রীয়</span> <span class="s1">সরকারের</span> <span class="s1">নীতি</span> <span class="s1">ট্রেড</span> <span class="s1">ইউনিয়ন</span> <span class="s1">আন্দোলনকে</span> <span class="s1">ক্ষতি</span><span class="s2">  </span><span class="s1">করছে</span> <span class="s1">এইসব</span> <span class="s1">নিয়ে</span> <span class="s1">।</span></p>
<p class="p1"><span class="s2"> </span><span class="s1">এরপরে</span> <span class="s1">আমি</span> <span class="s1">স্নাতকস্তরের</span> <span class="s1">পড়াশুনো</span> <span class="s1">করতে</span> <span class="s1">দিল্লি</span> <span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়ের</span> <span class="s1">দৌলতরাম</span> <span class="s1">কলেজে</span> <span class="s1">আসি</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">এখানেই</span> <span class="s1">আমার</span> <span class="s1">দেশের</span> <span class="s1">উচ্চশিক্ষার</span> <span class="s1">হাল</span> <span class="s1">হকিকত</span> <span class="s1">নিয়ে</span> <span class="s1">প্রথম</span> <span class="s1">চাক্ষুষ</span> <span class="s1">অভিজ্ঞতা</span> <span class="s1">হয়</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">সরকার</span> <span class="s1">যদি</span> <span class="s1">শিক্ষাকে</span><span class="s2">  </span><span class="s1">সুলভ</span> <span class="s1">না</span> <span class="s1">করতে</span> <span class="s1">চায়</span> <span class="s1">তাহলে</span> <span class="s1">স্বাভাবিকভাবেই</span> <span class="s1">সেখানে</span> <span class="s1">দরিদ্র</span><span class="s2">, </span><span class="s1">আদিবাসী</span><span class="s2">, </span><span class="s1">দলিত</span><span class="s2">, </span><span class="s1">মহিলা</span><span class="s2">, </span><span class="s1">সংখ্যালঘু</span> <span class="s1">এইসব</span> <span class="s1">অংশ</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">আসা</span> <span class="s1">মানুষরা</span> <span class="s1">উচ্চশিক্ষার</span> <span class="s1">সুযোগ</span> <span class="s1">পাবেন</span> <span class="s1">না</span><span class="s2">, </span><span class="s1">সুতরাং</span> <span class="s1">পুরো</span> <span class="s1">ব্যবস্থাটাই</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">কিরকম</span> <span class="s1">একপেশে</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">বৈষম্যে</span> <span class="s1">ভরা</span> <span class="s1">তা</span> <span class="s1">আমার</span> <span class="s1">নিজের</span> <span class="s1">চোখে</span> <span class="s1">দেখা</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">হোস্টেল</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">অভাব</span><span class="s3"> – </span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">বিরাট</span> <span class="s1">সমস্যা</span> <span class="s1">ডি</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">তে</span> <span class="s1">।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">আমি</span> <span class="s1">কলেজে</span> <span class="s1">পড়ার</span> <span class="s1">সময়ের</span> <span class="s1">দুটো</span> <span class="s1">অভিজ্ঞতার</span> <span class="s1">কথা</span> <span class="s1">বলবো।</span> <span class="s1">আমি</span> <span class="s1">তখনো</span> <span class="s1">সক্রিয়</span> <span class="s1">রাজনীতিতে</span> <span class="s1">আসিনি</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">একবার</span> <span class="s1">হঠাৎ</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসে</span> <span class="s1">ছাদ</span> <span class="s1">ভেঙে</span> <span class="s1">পরে।</span> <span class="s1">ছাত্রদের</span> <span class="s1">স্বাভাবিক</span> <span class="s1">কারণেই</span> <span class="s1">খুব</span> <span class="s1">রাগ</span> <span class="s1">হয়</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">প্রতিবাদে</span> <span class="s1">আন্দোলন</span> <span class="s1">শুরু</span> <span class="s1">করি</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">এটা</span> <span class="s1">তো</span> <span class="s1">ছাত্রদের</span> <span class="s1">ন্যায্য</span> <span class="s1">দাবী</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">অবাক</span> <span class="s1">করার</span> <span class="s1">মতো</span> <span class="s1">বিষয়</span> <span class="s1">হল</span> <span class="s1">আমাদের</span><span class="s2"> ‘</span><span class="s1">বামপন্থী</span><span class="s2">‘ </span><span class="s1">বলে</span> <span class="s1">ঘোষণা</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">দেওয়া</span> <span class="s1">হলো</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">আরেকবার</span> <span class="s1">হঠাৎ</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">ফী</span> <span class="s1">৫</span><span class="s2">,</span><span class="s1">০০০</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">বাড়িয়ে</span> <span class="s1">১৬</span><span class="s2">,</span><span class="s1">০০০</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">দেওয়া</span> <span class="s1">হলো</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">প্রশাসনের</span> <span class="s1">এইধরণের</span> <span class="s1">সিদ্ধান্ত</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">শুধু</span> <span class="s1">স্নাতকস্তরের</span> <span class="s1">ছাত্রছাত্রীদের</span> <span class="s1">অসুবিধেয়</span><span class="s2">  </span><span class="s1">ফেলে</span> <span class="s1">তা</span> <span class="s1">নয়</span><span class="s2"> , </span><span class="s1">স্নাতকোত্তর</span> <span class="s1">স্তরের</span> <span class="s1">পড়ুয়ারাও</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">আওতায়</span> <span class="s1">আসেন</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">কলেজের</span> <span class="s1">ছাত্রদের</span> <span class="s1">তো</span> <span class="s1">৩০</span><span class="s2">,</span><span class="s1">০০০</span> <span class="s1">টাকা</span> <span class="s1">অব্দি</span> <span class="s1">বার্ষিক</span> <span class="s1">ফী</span> <span class="s1">দিতে</span> <span class="s1">হয়েছিল</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">ফী</span> <span class="s1">নির্ধারণে</span> <span class="s1">কলেজগুলো</span> <span class="s1">নির্বিচারে</span> <span class="s1">নিজেদের</span> <span class="s1">গা</span> <span class="s1">জুয়াড়ি</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">বিক্ষোভ</span> <span class="s1">জানাবার</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">উপায়</span> <span class="s1">ডি</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">তে</span> <span class="s1">নেই</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">ছাত্র</span> <span class="s1">সংসদ</span> <span class="s1">একেবারেই</span> <span class="s1">অচল।</span> <span class="s1">ছাত্রদের</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">ন্যায্য</span> <span class="s1">দাবিদাওয়া</span> <span class="s1">নিয়ে</span> <span class="s1">তারা</span> <span class="s1">আন্দোলনে</span> <span class="s1">যেতে</span> <span class="s1">পারে</span> <span class="s1">না</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">ভোট</span> <span class="s1">কেনার</span> <span class="s1">জন্য</span> <span class="s1">ডি</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">দক্ষিণপন্থী</span> <span class="s1">ছাত্রসংগঠনের</span> <span class="s1">নেতৃত্ব</span> <span class="s1">ডোমিনোজ</span><span class="s2">  </span><span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">পিৎজ্জা</span> <span class="s1">বা</span> <span class="s1">কে</span> <span class="s1">এফ</span> <span class="s1">সি</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">খাবার</span> <span class="s1">খাওয়াতেও</span> <span class="s1">কোনোরকম</span> <span class="s1">কুন্ঠাবোধ</span> <span class="s1">করত</span> <span class="s1">না।</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">এই</span> <span class="s1">কাজগুলি</span> <span class="s1">তারা</span> <span class="s1">করত</span> <span class="s1">শুধু</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">ভোট</span> <span class="s1">কেনার</span> <span class="s1">জন্য।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">কিন্তু</span> <span class="s1">২০১৬</span> <span class="s1">সালে</span> <span class="s1">যখন</span> <span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">তে</span> <span class="s1">পড়তে</span> <span class="s1">এলাম</span><span class="s2">, </span><span class="s1">একটা</span> <span class="s1">আকাশ</span><span class="s2"> – </span><span class="s1">পাতাল</span> <span class="s1">পার্থক্য</span> <span class="s1">অনুভব</span> <span class="s1">করলাম।</span> <span class="s1">বামপন্থী</span> <span class="s1">ছাত্র</span> <span class="s1">রাজনীতির</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">দীর্ঘ</span> <span class="s1">ইতিহাস</span> <span class="s1">থাকার</span> <span class="s1">জন্যে</span> <span class="s1">যে</span><span class="s2">, </span><span class="s1">ক্যাম্পাসটা</span> <span class="s1">ছাত্রদের</span> <span class="s1">অধিকার</span> <span class="s1">সম্পর্কে</span> <span class="s1">কতটা</span><span class="s2">  </span><span class="s1">সংবেদশীল</span> <span class="s1">হতে</span> <span class="s1">পারে</span> <span class="s1">সেটা</span> <span class="s1">নিজে</span> <span class="s1">না</span> <span class="s1">দেখলে</span> <span class="s1">বুঝতে</span> <span class="s1">পারতাম</span> <span class="s1">না</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">এখানে</span> <span class="s1">এসে</span><span class="s2">, </span><span class="s1">বিশেষত</span> <span class="s1">একজন</span> <span class="s1">মহিলা</span> <span class="s1">ছাত্র</span> <span class="s1">হিসেবে</span> <span class="s1">বলছি</span><span class="s2">, </span><span class="s1">একটা</span> <span class="s1">স্বাধীনতার</span> <span class="s1">আস্বাদন</span> <span class="s1">আছে।</span> <span class="s1">আমি</span> <span class="s1">যত</span> <span class="s1">রাতই</span> <span class="s1">হোক</span> <span class="s1">না</span> <span class="s1">কেন</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসে</span> <span class="s1">প্রয়োজনে</span> <span class="s1">বেরোতে</span> <span class="s1">পারি।</span> <span class="s1">আমায়</span> <span class="s1">যদি</span> <span class="s1">আমার</span> <span class="s1">মেয়ে</span> <span class="s1">হওয়ার</span> <span class="s1">জন্যে</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">ভেদাভেদের</span> <span class="s1">শিকার</span> <span class="s1">হতে</span> <span class="s1">হয়</span><span class="s2">, </span><span class="s1">আমি</span> <span class="s1">নির্দ্বিধায়</span> <span class="s1">আমার</span> <span class="s1">ছাত্র</span> <span class="s1">প্রতিনিধি</span> <span class="s1">কে</span> <span class="s1">যোগাযোগ</span> <span class="s1">করতে</span> <span class="s1">পারি</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">সেখানে</span> <span class="s1">কোথাও</span> <span class="s1">এটা</span> <span class="s1">ছোট</span> <span class="s1">সমস্যা</span> <span class="s1">বলে</span> <span class="s1">এড়িয়ে</span> <span class="s1">যাওয়ার</span> <span class="s1">প্রবণতা</span> <span class="s1">নেই</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">হ্যাঁ</span><span class="s2"> , </span><span class="s1">এখন</span> <span class="s1">যারা</span> <span class="s1">প্রগতিশীল</span><span class="s2">, </span><span class="s1">বামপন্থী</span> <span class="s1">রাজনীতি</span> <span class="s1">করেন</span><span class="s2">, </span><span class="s1">তাদের</span> <span class="s1">কাছ</span> <span class="s1">থেকেই</span> <span class="s1">এটাই</span> <span class="s1">আশা</span> <span class="s1">করা</span> <span class="s1">যায়</span> <span class="s1">।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">বামপন্থীদের</span> <span class="s1">দ্বারা</span> <span class="s1">পরিচালিত</span> <span class="s1">আর</span> <span class="s1">ডানপন্থীদের</span> <span class="s1">দখলে</span> <span class="s1">থাকা</span> <span class="s1">ছাত্র</span> <span class="s1">সংসদের</span> <span class="s1">মধ্যে</span> <span class="s1">তফাৎ</span> <span class="s1">টা</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">কতটা</span> <span class="s1">গভীর</span> <span class="s1">আর</span> <span class="s1">তীব্র</span><span class="s2">, </span><span class="s1">সেটা</span> <span class="s1">নিজে</span> <span class="s1">না</span> <span class="s1">দেখলে</span> <span class="s1">বুঝতে</span> <span class="s1">পারতাম</span> <span class="s1">না</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">আমার</span> <span class="s1">মনে</span> <span class="s1">হয়</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">ডি</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">বা</span> <span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">বাইরেও</span> <span class="s1">সারা</span> <span class="s1">দেশের</span> <span class="s1">ক্ষেত্রেই</span> <span class="s1">এটা</span> <span class="s1">সত্যি</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">ছাত্রাবস্থায়</span> <span class="s1">যারা</span> <span class="s1">রাইট</span><span class="s2">–</span><span class="s1">উইং</span> <span class="s1">রাজনীতির</span> <span class="s1">সাথে</span> <span class="s1">জড়িত</span> <span class="s1">হন</span> <span class="s1">অনেকেই</span> <span class="s1">শুধুমাত্র</span> <span class="s1">নিজের</span> <span class="s1">রাজনৈতিক</span> <span class="s1">ভবিষ্যতের</span> <span class="s1">কথাটা</span> <span class="s1">মাথায়</span> <span class="s1">রাখেন</span> <span class="s1">।</span></p>
<p> </p>
<p><strong><span style="color: #ba2025;"><span class="s2">প্র</span><span class="s3"> : – </span><span class="s2">জে</span> <span class="s2">এন</span> <span class="s2">ইউ</span> <span class="s2">তে</span> <span class="s2">বামপন্থী</span> <span class="s2">রাজনৈতিক</span> <span class="s2">পরিমণ্ডলের</span> <span class="s2">কথা</span><span class="s3">, </span><span class="s2">আপনার</span> <span class="s2">নিজের</span> <span class="s2">অভিজ্ঞতা</span> <span class="s2">এগুলো</span> <span class="s2">যদি</span> <span class="s2">আরেকটু</span> <span class="s2">বলেন ?</span></span></strong></p>
<p class="p1"><span class="s1">উ</span><span class="s2"> : –  </span><span class="s1">আমার</span> <span class="s1">মতে</span><span class="s2">  </span><span class="s1">ছাত্র</span> <span class="s1">রাজনীতির</span> <span class="s1">বা</span> <span class="s1">ছাত্র</span> <span class="s1">আন্দোলনের</span> <span class="s1">অন্যতম</span> <span class="s1">মূল</span> <span class="s1">লক্ষ্য</span> <span class="s1">হলো</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসে</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">গণতান্ত্রিক</span> <span class="s1">পরিবেশ</span> <span class="s1">গড়ে</span> <span class="s1">তোলা।</span> <span class="s1">একমাত্র</span> <span class="s1">তাহলেই</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">সুনিশ্চিত</span> <span class="s1">করতে</span> <span class="s1">পারবো</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">সব</span> <span class="s1">অংশের</span> <span class="s1">প্রতিনিধিত্ব</span> <span class="s1">রয়েছে</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসে।</span> <span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">তে</span> <span class="s1">সেই</span> <span class="s1">আন্দোলনের</span> <span class="s1">দীর্ঘ</span> <span class="s1">চল্লিশ</span> <span class="s1">বছরের</span> <span class="s1">লড়াইয়ের</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">ইতিহাস</span> <span class="s1">আছে</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">ছাত্র</span> <span class="s1">সংসদের</span><span class="s2">  </span><span class="s1">নির্বাচন</span> <span class="s1">প্রক্রিয়াই</span> <span class="s1">তার</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">উদাহরণ।</span> <span class="s1">পুরো</span> <span class="s1">নির্বাচনটাই</span> <span class="s1">পরিচালনা</span> <span class="s1">করেন</span> <span class="s1">ছাত্রদের</span> <span class="s1">দ্বারা</span> <span class="s1">নির্বচিত</span> <span class="s1">কমিটি</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">লড়াই</span> <span class="s1">আন্দোলনের</span> <span class="s1">সিদ্ধান্ত</span> <span class="s1">নেওয়ার</span> <span class="s1">প্রক্রিয়াটিও</span> <span class="s1">খুবই</span> <span class="s1">গণতান্ত্রিক।</span> <span class="s1">এখানে</span> <span class="s1">একদম</span> <span class="s1">নিচের</span> <span class="s1">স্তর</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">জি</span> <span class="s1">বি</span> <span class="s1">মিটিং</span> <span class="s1">করা</span> <span class="s1">হয়</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">যখন</span> <span class="s1">ছাত্রদের</span> <span class="s1">প্রতিনিধিত্ব</span> <span class="s1">করি</span> <span class="s1">তখন</span> <span class="s1">ছাত্রদেরও</span> <span class="s1">অধিকার</span> <span class="s1">থাকা</span> <span class="s1">উচিত</span> <span class="s1">তাদের</span> <span class="s1">মতামত</span> <span class="s1">প্রকাশের</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">এখানে</span> <span class="s1">ডিবেট</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">ডায়ালগ</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">স্বাস্থ্যকর</span> <span class="s1">পরিবেশ</span> <span class="s1">রয়েছে</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসে</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">সব</span> <span class="s1">সংগঠন</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">কথা</span> <span class="s1">বলার</span> <span class="s1">মাধ্যম</span> <span class="s1">হিসেবে</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">হাতিয়ার</span> <span class="s1">পোস্টারিং</span> <span class="s1">কে</span> <span class="s1">ব্যবহার</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">থাকি।</span> <span class="s1">পুরো</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসটাই</span> <span class="s1">পোস্টারে</span> <span class="s1">ঢাকা</span> <span class="s1">থাকে</span> <span class="s1">যার</span> <span class="s1">মধ্যে</span> <span class="s1">দিয়ে</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">রাজনৈতিক</span> <span class="s1">কথা</span><span class="s3">, </span><span class="s1">সংগঠনের</span> <span class="s1">মতাদর্শের</span> <span class="s1">কথা</span><span class="s3">, </span><span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">দাবিদাওয়ার</span> <span class="s1">কথা</span> <span class="s1">বলি।</span> <span class="s1">আপনারা</span> <span class="s1">হয়তো</span> <span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">র</span> <span class="s1">ধাবা</span><span class="s2"> culture </span><span class="s1">এর</span> <span class="s1">কথা</span> <span class="s1">শুনেছেন</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">এখানে</span> <span class="s1">অনেকগুলি</span> <span class="s1">ধাবা</span> <span class="s1">রয়েছে</span> <span class="s1">যেগুলো</span> <span class="s1">অনেক</span> <span class="s1">রাত</span> <span class="s1">অব্দি</span> <span class="s1">খোলা</span> <span class="s1">থাকে।</span> <span class="s1">সেখানে</span> <span class="s1">সব</span> <span class="s1">অংশের</span> <span class="s1">ছাত্ররা</span> <span class="s1">নানান</span> <span class="s1">রকমের</span> <span class="s1">আলাপ</span> <span class="s1">আলোচনা</span> <span class="s1">করেন</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">অনেক</span> <span class="s1">ছাত্রের</span> <span class="s1">ক্ষেত্রেই</span> <span class="s1">এইরকম</span><span class="s2"> space </span><span class="s1">গুলো</span> <span class="s1">খুবই</span> <span class="s1">গুরুত্বপূর্ণ</span> <span class="s1">হয়ে</span> <span class="s1">ওঠে</span> <span class="s1">যেখানে</span> <span class="s1">তারা</span> <span class="s1">হয়তো</span> <span class="s1">প্রথমবার</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">প্রগতিশীল</span> <span class="s1">রাজনৈতিক</span> <span class="s1">মতাদর্শের</span> <span class="s1">কথা</span> <span class="s1">শোনেন</span> <span class="s1">।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">ঠিক</span> <span class="s1">ততটাই</span> <span class="s1">গুরুত্বপূর্ণ</span> <span class="s1">হলো</span> <span class="s1">এই</span> <span class="s1">ক্যাম্পাস</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">গণতান্ত্রিক</span> <span class="s1">প্রতিষ্ঠানগুলোর</span> <span class="s1">অস্তিত্ব।</span> <span class="s1">সেরকমই</span> <span class="s1">একটি</span> <span class="s1">কমিটি</span> <span class="s1">হলো</span> <span class="s1">জেন্ডার</span> <span class="s1">সেন্সিটাইজেশন</span> <span class="s1">কমিটি</span><span class="s3"> , </span><span class="s1">যে</span> <span class="s1">কমিটি</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">ধরণের</span> <span class="s1">সেক্সুয়াল</span> <span class="s1">হ্যারাসমেন্ট</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">ঘটনার</span> <span class="s1">বিরুদ্ধে</span> <span class="s1">লড়াই</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">লিঙ্গবৈষম্যের</span> <span class="s1">বিরুদ্ধে</span> <span class="s1">লড়াই</span> <span class="s1">করে।</span> <span class="s1">এ</span> <span class="s1">নিয়ে</span> <span class="s1">সচেতনতা</span> <span class="s1">গড়ে</span> <span class="s1">তোলার</span> <span class="s1">চেষ্টা</span> <span class="s1">করে।</span> <span class="s1">জি</span> <span class="s1">এস</span> <span class="s1">ক্যাশে</span><span class="s2">  </span><span class="s1">ছাত্র</span><span class="s2">, </span><span class="s1">শিক্ষক</span><span class="s2"> , </span><span class="s1">কর্মচারী</span> <span class="s1">সব</span> <span class="s1">অংশের</span> <span class="s1">প্রতিনিধিরাই</span> <span class="s1">ছিলেন।</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসে</span> <span class="s1">নতুন</span> <span class="s1">ছাত্ররা</span> <span class="s1">এলে</span> <span class="s1">নানারকম</span> <span class="s1">জেন্ডার</span> <span class="s1">সেন্সিটাইজেশন</span><span class="s2"> workshop </span><span class="s1">করা</span> <span class="s1">হতো</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">এই</span> <span class="s1">প্রতিষ্ঠানের</span><span class="s2">  </span><span class="s1">অস্তিত্ব</span> <span class="s1">কিন্তু</span> <span class="s1">অন্য</span> <span class="s1">যেকোনও</span> <span class="s1">ক্যাম্পাস</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">সাথে</span> <span class="s1">ফারাক</span> <span class="s1">বুঝতে</span> <span class="s1">সাহায্য</span> <span class="s1">করে</span><span class="s2">, </span><span class="s1">বিশেষত</span> <span class="s1">ডি</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">র</span> <span class="s1">সাথে</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">ওখানে</span> <span class="s1">সন্ধ্যে</span> <span class="s1">৬টার</span> <span class="s1">পরে</span> <span class="s1">বেরোতে</span> <span class="s1">অস্বস্ত্বি</span> <span class="s1">হতো</span><span class="s2"> , </span><span class="s1">অথচ</span> <span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">তে</span> <span class="s1">কোনোদিন</span> <span class="s1">ভাবতেই</span> <span class="s1">হয়নি</span> <span class="s1">।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">২০১৭</span> <span class="s1">র</span> <span class="s1">১৮</span> <span class="s1">ই</span> <span class="s1">সেপ্টেম্বর</span> <span class="s1">হঠাৎ</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">প্রশাসন</span> <span class="s1">জি</span> <span class="s1">এস</span> <span class="s1">ক্যাশ</span> <span class="s1">কে</span> <span class="s1">সরিয়ে</span> <span class="s1">ইন্টারনাল</span> <span class="s1">কমপ্লেইন্টস</span> <span class="s1">কমিটি</span><span class="s2"> (</span><span class="s1">আই</span> <span class="s1">সি</span> <span class="s1">সি</span><span class="s2"> ) </span><span class="s1">নাম</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">কমিটি</span> <span class="s1">বসায়</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">এটি</span> <span class="s1">আদ্যন্ত</span> <span class="s1">প্রশাসন</span> <span class="s1">দ্বারা</span> <span class="s1">পরিচালিত</span> <span class="s1">একটি</span> <span class="s1">কমিটি</span> <span class="s1">যার</span> <span class="s1">সাথে</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসের</span> <span class="s1">গণতান্ত্রিক</span> <span class="s1">আন্দোলনের</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">যোগ</span> <span class="s1">নেই</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">সঙ্গত</span> <span class="s1">কারণেই</span> <span class="s1">মহিলারা</span> <span class="s1">একেবারেই</span> <span class="s1">উৎসাহিত</span> <span class="s1">বোধ</span> <span class="s1">করেন</span> <span class="s1">না</span> <span class="s1">আই</span> <span class="s1">সি</span> <span class="s1">সি</span> <span class="s1">তে</span> <span class="s1">তাদের</span> <span class="s1">অভিযোগ</span> <span class="s1">জানাতে</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">ঠিক</span> <span class="s1">সেই</span> <span class="s1">সময়</span> <span class="s1">একটি</span> <span class="s1">স্কুল</span> <span class="s1">এ</span> <span class="s1">আট</span> <span class="s1">জন</span> <span class="s1">মহিলা</span> <span class="s1">গবেষক</span> <span class="s1">একজন</span> <span class="s1">প্রভাবশালী</span> <span class="s1">অধ্যাপকের</span> <span class="s1">বিরুদ্ধে</span> <span class="s1">যৌন</span> <span class="s1">হেনস্থার</span> <span class="s1">অভিযোগ</span> <span class="s1">আনেন।</span> <span class="s1">আই</span> <span class="s1">সি</span> <span class="s1">সি</span> <span class="s1">সেই</span> <span class="s1">অধ্যাপককে</span> <span class="s1">পূর্ণ</span> <span class="s1">রূপে</span><span class="s2"> shield </span><span class="s1">করে।</span> <span class="s1">এটা</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">উদাহরণ</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">গণতান্ত্রিক</span> <span class="s1">উপায়ে</span> <span class="s1">যদি</span> <span class="s1">ক্যাম্পাস</span> <span class="s1">না</span> <span class="s1">চলে</span> <span class="s1">তাহলে</span> <span class="s1">ছাত্রস্বার্থ</span><span class="s2">  </span><span class="s1">বিরোধী</span> <span class="s1">কার্যকলাপ</span> <span class="s1">চালানো</span> <span class="s1">কতটা</span> <span class="s1">সহজ</span> <span class="s1">হয়ে</span> <span class="s1">যায়</span> <span class="s1">।</span></p>
<p> </p>
<div id="attachment_38540" class="wp-caption aligncenter"><img decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-38540" class="wp-image-38540 img-responsive" src="https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/5.Save-Public-Education-12-08-20-1-300x225.jpg" alt="" width="573" height="430" srcset="https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/5.Save-Public-Education-12-08-20-1-300x225.jpg 300w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/5.Save-Public-Education-12-08-20-1-768x576.jpg 768w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/5.Save-Public-Education-12-08-20-1.jpg 960w" sizes="(max-width: 573px) 100vw, 573px"><p id="caption-attachment-38540" class="wp-caption-text" style="text-align:center;"><small><span style="color: #ba2025;">জে এন উ ছাত্র-সংসদের ডাকা ‘শিক্ষা বাঁচাও’ মার্চ, ১২/০৮/২০২০ — ফোটোগ্রাফ সৌজন্য অজানা</span></small></p></div>
<p> </p>
<p><strong><span style="color: #ba2025;"><span class="s2">প্র</span><span class="s3"> : – </span><span class="s2">আপনি</span> <span class="s2">ইন্টারভিউয়ের</span> <span class="s2">শুরুতে</span> <span class="s2">ফী</span> <span class="s2">বৃদ্ধির</span> <span class="s2">কথা</span> <span class="s2">বলছিলেন</span> <span class="s2">।</span> <span class="s2">আপনি</span> <span class="s2">নিজে</span> <span class="s2">জে</span> <span class="s2">এন</span> <span class="s2">ইউ</span> <span class="s2">এস</span> <span class="s2">ইউ</span> <span class="s2">এর</span> <span class="s2">প্রেসিডেন্ট</span> <span class="s2">হিসেবে</span> <span class="s2">ফী</span> <span class="s2">বৃদ্ধির</span> <span class="s2">আন্দোলনে</span> <span class="s2">নেতৃত্ব</span> <span class="s2">দিয়েছেন</span> <span class="s2">এবং</span> <span class="s2">আমরা</span> <span class="s2">দেখেছি</span> <span class="s2">২০২০</span> <span class="s2">সালের</span> <span class="s2">৫ই</span> <span class="s2">জানুয়ারী</span> <span class="s2">ক্যাম্পাসের</span> <span class="s2">ওপরে</span> <span class="s2">হামলাও</span> <span class="s2">হয়</span> <span class="s2">।</span> <span class="s2">যদি</span> <span class="s2">একটু</span> <span class="s2">বলেন ?</span></span></strong></p>
<p class="p1"><span class="s1">উ</span><span class="s2">: – </span><span class="s1">ফী</span> <span class="s1">বৃদ্ধি</span> <span class="s1">শুধু</span> <span class="s1">ভারতবর্ষের</span> <span class="s1">শিক্ষা</span> <span class="s1">প্রতিষ্ঠানগুলোতে</span> <span class="s1">সীমাবদ্ধ</span> <span class="s1">নয়</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">বিশ্বজোড়া</span> <span class="s1">নয়াউদারনীতিবাদের</span> <span class="s1">পরিণাম</span> <span class="s1">হচ্ছে</span> <span class="s1">এটা</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">ল্যাটিন</span> <span class="s1">আমেরিকার</span> <span class="s1">চিলিতে</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">বিরুদ্ধে</span> <span class="s1">লড়াই</span><span class="s2">  </span><span class="s1">আর</span> <span class="s1">দক্ষিণ</span> <span class="s1">আফ্রিকার</span><span class="s2"> ‘</span><span class="s1">ফী</span> <span class="s1">মাস্ট</span> <span class="s1">ফল</span><span class="s2">‘ </span><span class="s1">আন্দোলনের</span> <span class="s1">কথা</span> <span class="s1">তো</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">জানা।</span> <span class="s1">আসলে</span> <span class="s1">স্বাস্থ্য</span><span class="s2"> , </span><span class="s1">শিক্ষা</span><span class="s2"> , </span><span class="s1">প্রবীণদের</span> <span class="s1">যত্ন</span> <span class="s1">এসব</span><span class="s2"> sector </span><span class="s1">গুলোই</span> <span class="s1">আজ</span> <span class="s1">ধুঁকছে</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">সমাজ</span> <span class="s1">কতটা</span> <span class="s1">গণতান্ত্রিক</span> <span class="s1">বা</span> <span class="s1">প্রগতিশীল</span> <span class="s1">তা</span> <span class="s1">বোঝা</span> <span class="s1">যায়</span> <span class="s1">এসব</span> <span class="s1">সেক্টরগুলোর</span> <span class="s1">প্রতি</span> <span class="s1">রাষ্ট্রের</span> <span class="s1">দৃষ্টিভঙ্গি</span> <span class="s1">দেখলে</span> <span class="s1">।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">শিক্ষাক্ষেত্রের</span> <span class="s1">যাতে</span> <span class="s1">ফী</span> <span class="s1">কম</span> <span class="s1">থাকে</span><span class="s2">, </span><span class="s1">যাতে</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">সংখ্যাগরিষ্ঠ</span> <span class="s1">ছাত্ররা</span> <span class="s1">উচ্চশিক্ষায়</span> <span class="s1">আসতে</span> <span class="s1">পারেন</span> <span class="s1">তার</span> <span class="s1">দাবিতে</span> <span class="s1">লড়াই</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">দেশে</span> <span class="s1">অনেকদিন</span> <span class="s1">ধরেই</span> <span class="s1">চলছে</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">তে</span> <span class="s1">প্রত্যেক</span> <span class="s1">সেমিস্টারে</span> <span class="s1">২৮৩</span> <span class="s1">টাকা</span> <span class="s1">ফী</span> <span class="s1">নেওয়া</span> <span class="s1">হয়</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">ফলে</span> <span class="s1">আমার</span> <span class="s1">মত</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">বিরাট</span> <span class="s1">অংশের</span> <span class="s1">মানুষ</span> <span class="s1">যাদের</span> <span class="s1">বেশি</span> <span class="s1">টাকা</span> <span class="s1">দিয়ে</span> <span class="s1">পড়ার</span> <span class="s1">ক্ষমতা</span> <span class="s1">নেই</span><span class="s2">, </span><span class="s1">তারা</span> <span class="s1">পড়তে</span> <span class="s1">পারেন</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">এটা</span> <span class="s1">শুধুমাত্র</span> <span class="s1">টিউশন</span> <span class="s1">ফী</span> <span class="s1">নয়</span><span class="s2"> , </span><span class="s1">এর</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">হোস্টেল</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">লাইব্রেরি</span> <span class="s1">ইত্যাদি</span> <span class="s1">সুযোগ</span> <span class="s1">সুবিধেও</span> <span class="s1">জড়িয়ে</span> <span class="s1">আছে</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">কম</span> <span class="s1">খরচে</span> <span class="s1">পড়াশুনো</span><span class="s2">, </span><span class="s1">থাকার</span> <span class="s1">ব্যবস্থা</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">বড়ো</span> <span class="s1">কারণ</span> <span class="s1">যার</span> <span class="s1">জন্য</span> <span class="s1">বিভিন্ন</span> <span class="s1">সামাজিক</span> <span class="s1">অবস্থান</span><span class="s2">  </span><span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">আসা</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">বিভিন্ন</span> <span class="s1">ভাষাভাষীর</span> <span class="s1">ছাত্ররা</span> <span class="s1">এই</span> <span class="s1">প্রতিষ্ঠানটিতে</span> <span class="s1">পড়েন</span> <span class="s1">।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">উপরন্তু</span> <span class="s1">বৃত্তি</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">ফেলোশিপও</span> <span class="s1">পড়াশোনা</span> <span class="s1">এগিয়ে</span> <span class="s1">নিয়ে</span> <span class="s1">যেতে</span> <span class="s1">সাহায্য</span> <span class="s1">করে।</span> <span class="s1">এটা</span> <span class="s1">কিন্তু</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">সরকারি</span> <span class="s1">দোয়া</span> <span class="s1">নয়</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">এটা</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">দেশের</span> <span class="s1">পিছিয়ে</span> <span class="s1">পড়া</span> <span class="s1">অংশের</span> <span class="s1">অধিকারের</span> <span class="s1">প্রশ্ন</span> <span class="s1">।তাই</span> <span class="s1">যখন</span> <span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">প্রশাসন</span> <span class="s1">হঠাৎ</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">ফী</span> <span class="s1">বৃদ্ধির</span> <span class="s1">সিদ্ধান্ত</span> <span class="s1">ঘোষণা</span> <span class="s1">করে</span><span class="s2">, </span><span class="s1">স্বাভাবিক</span> <span class="s1">কারণেই</span> <span class="s1">ছাত্রসংসদ</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">আন্দোলনে</span> <span class="s1">যেতে</span> <span class="s1">হয়</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">শিক্ষকরাও</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">সঙ্গে</span> <span class="s1">ছিলেন</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">সরকার</span> <span class="s1">যদি</span> <span class="s1">শিক্ষাকে</span> <span class="s1">পণ্য</span> <span class="s1">হিসেবে</span> <span class="s1">বিক্রি</span> <span class="s1">করতে</span> <span class="s1">চায়</span> <span class="s1">তাহলে</span> <span class="s1">সেটা</span> <span class="s1">তো</span> <span class="s1">গণতন্ত্রেরই</span> <span class="s1">হত্যা</span> <span class="s1">।</span></p>
<p> </p>
<p class="p1"><strong><span style="color: #ba2025;"><span class="s2">প্র</span><span class="s3">: – </span><span class="s2">বৈজ্ঞানিক</span> <span class="s2">দৃষ্টিভঙ্গির</span> <span class="s2">বিকাশ</span> <span class="s2">ও</span> <span class="s2">গবেষণার</span> <span class="s2">প্রতি</span> <span class="s2">বর্তমান</span> <span class="s2">সরকারের</span> <span class="s2">দৃষ্টিভঙ্গিকে</span> <span class="s2">আপনি</span> <span class="s2">কিভাবে</span> <span class="s2">দেখেন</span><span class="s3"> ?</span></span></strong></p>
<p class="p1"><span class="s1">উ</span><span class="s2"> : – </span><span class="s1">বিজেপি</span> <span class="s1">সরকারের</span> <span class="s1">আমলে</span> <span class="s1">যুক্তি</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">বৈজ্ঞানিক</span> <span class="s1">দৃষ্টিভঙ্গির</span> <span class="s1">প্রতি</span> <span class="s1">সব</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">তীব্র</span> <span class="s1">আক্রমণ</span> <span class="s1">হয়েছে</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">মিথ্যাচার</span><span class="s2">, </span><span class="s1">অযৌক্তিক</span> <span class="s1">মনোবৃত্তি</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">ভ্রান্ত</span> <span class="s1">ধারণাকে</span> <span class="s1">ইতিহাস</span> <span class="s1">বলে</span> <span class="s1">প্রচার</span> <span class="s1">করতে</span> <span class="s1">এদের</span> <span class="s1">জুড়ি</span> <span class="s1">নেই</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">তলায়</span> <span class="s1">রামমন্দির</span> <span class="s1">আছে</span> <span class="s1">বলে</span> <span class="s1">প্রচার</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">বাবরি</span> <span class="s1">মসজিদ</span> <span class="s1">ধংস</span> <span class="s1">করার</span> <span class="s1">ইতিহাস</span> <span class="s1">তো</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">জানা</span> <span class="s1">।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">বর্তমান</span> <span class="s1">সরকারের</span> <span class="s1">অনেক</span> <span class="s1">নির্বাচিত</span> <span class="s1">প্রতিনিধি</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">শুরু</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">মন্ত্রীরা</span> <span class="s1">যেসব</span> <span class="s1">বিবৃতি</span> <span class="s1">দিয়ে</span> <span class="s1">চলেছেন</span> <span class="s1">সেটা</span> <span class="s1">অবাক</span> <span class="s1">করার</span> <span class="s1">মতন</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">কেউ</span> <span class="s1">বলছেন</span> <span class="s1">গরুর</span> <span class="s1">গায়ে</span> <span class="s1">হাত</span> <span class="s1">বোলালে</span> <span class="s1">ক্যান্সার</span> <span class="s1">ঠিক</span> <span class="s1">হয়ে</span> <span class="s1">যায়</span> <span class="s1">তো</span> <span class="s1">কেউ</span> <span class="s1">গোমূত্রকে</span> <span class="s1">সব</span> <span class="s1">রোগের</span><span class="s2">  </span><span class="s1">ওষুধ</span> <span class="s1">বলে</span> <span class="s1">দাবি</span> <span class="s1">করছেন</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">অশ্বিনী</span> <span class="s1">কুমার</span> <span class="s1">চৌবে</span><span class="s2"> — </span><span class="s1">যার</span> <span class="s1">অধীনে</span> <span class="s1">আয়ুর্বেদ</span><span class="s2">, </span><span class="s1">যোগ</span><span class="s2">, </span><span class="s1">ন্যাচারোপ্যাথী</span><span class="s2"> , </span><span class="s1">হোমিওপ্যাথি</span> <span class="s1">ইত্যাদি</span> <span class="s1">সব</span> <span class="s1">গুরুত্বপূর্ণ</span> <span class="s1">বিভাগ</span> <span class="s1">রয়েছে</span><span class="s2">, </span><span class="s1">তিনি</span> <span class="s1">এটা</span> <span class="s1">দাবি</span> <span class="s1">করলেন।</span> <span class="s1">অযুক্তি</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">অন্ধবিশ্বাসের</span> <span class="s1">বিস্তার</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">গভীর</span> <span class="s1">চিন্তার</span> <span class="s1">বিষয়</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">অথচ</span> <span class="s1">বৈজ্ঞানিক</span> <span class="s1">গবেষণা</span> <span class="s1">যারা</span> <span class="s1">করছেন</span> <span class="s1">এখন</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">দেশে</span><span class="s2">, </span><span class="s1">তারা</span> <span class="s1">আর্থিক</span> <span class="s1">অনুদান</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">ল্যাবরেটরি</span> <span class="s1">সংক্রান্ত</span> <span class="s1">নানান</span> <span class="s1">সমস্যায়</span> <span class="s1">জর্জরিত।</span> <span class="s1">কয়েক</span> <span class="s1">বছর</span> <span class="s1">আগে</span> <span class="s1">বিজ্ঞানীরাও</span> <span class="s1">আন্দোলনে</span> <span class="s1">নামেন</span> <span class="s1">ফান্ড</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">দাবিতে।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">আসলে</span> <span class="s1">এরা</span> <span class="s1">যেকোনো</span> <span class="s1">রকম</span> <span class="s1">বিজ্ঞানভিত্তিক</span> <span class="s1">গবেষণাকেই</span> <span class="s1">ভয়</span> <span class="s1">পায়।</span> <span class="s1">কারণ</span> <span class="s1">সেটা</span> <span class="s1">যদি</span> <span class="s1">ঠিক</span> <span class="s1">থাকে</span> <span class="s1">তাহলে</span> <span class="s1">এদের</span> <span class="s1">মুখোশ</span> <span class="s1">খুলে</span> <span class="s1">পরে</span> <span class="s1">যাবে।</span> <span class="s1">সমাজ</span> <span class="s1">বিজ্ঞান</span> <span class="s1">সংক্রান্ত</span> <span class="s1">গবেষণা</span> <span class="s1">তো</span> <span class="s1">আরো</span> <span class="s1">ক্ষতিগ্রস্থ</span> <span class="s1">ও</span> <span class="s1">উপেক্ষার</span> <span class="s1">শিকার</span> <span class="s1">হয়েছে</span> <span class="s1">এ</span> <span class="s1">সময়পর্বে।</span> <span class="s1">অথচ</span> <span class="s1">তথ্যনির্ভর</span> <span class="s1">গবেষণায়</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">দেখেছি</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">স্বাধীনতা</span> <span class="s1">আন্দোলনের</span> <span class="s1">লড়াইয়ে</span> <span class="s1">আরএসএস</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">ভূমিকা</span> <span class="s1">ছিলো</span> <span class="s1">না।</span> <span class="s1">বরঞ্চ</span> <span class="s1">তাদের</span> <span class="s1">ইতিহাসটা</span> <span class="s1">হলো</span> <span class="s1">আপোষের</span> <span class="s1">ইতিহাস।</span> <span class="s1">ধুঁকতে</span> <span class="s1">থাকা</span> <span class="s1">সমাজ</span> <span class="s1">বিজ্ঞান</span><span class="s2">, </span><span class="s1">বিশেষত</span> <span class="s1">ইতিহাস</span> <span class="s1">চর্চা</span> <span class="s1">সব</span> <span class="s1">সময়</span> <span class="s1">দক্ষিণপন্থী</span> <span class="s1">রাষ্ট্রের</span> <span class="s1">প্রচারযন্ত্রকে</span> <span class="s1">মদত</span> <span class="s1">যোগায়।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">আমি</span> <span class="s1">যখন</span><span class="s2"> M.Phil </span><span class="s1">করতে</span> <span class="s1">আসি</span> <span class="s1">৫</span><span class="s2">,</span><span class="s1">০০০</span> <span class="s1">টাকা</span> <span class="s1">মাসিক</span> <span class="s1">অনুদান</span> <span class="s1">পেতাম।</span> <span class="s1">এরমধ্যে</span> <span class="s1">হোস্টেলে</span> <span class="s1">মাসে</span> <span class="s1">৩০০০</span> <span class="s1">টাকা</span> <span class="s1">বিল</span> <span class="s1">দিতে</span> <span class="s1">হতো।</span> <span class="s1">হাতে</span> <span class="s1">২০০০</span> <span class="s1">টাকা</span> <span class="s1">নিয়ে</span> <span class="s1">বাকি</span> <span class="s1">মাস</span> <span class="s1">চালাতে</span> <span class="s1">হত</span> <span class="s1">গবেষণার</span> <span class="s1">খরচ</span> <span class="s1">সমেত।</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">রিসার্চের</span> <span class="s1">জন্য</span> <span class="s1">প্রয়োজনীয়</span> <span class="s1">অনেক</span> <span class="s1">জার্নাল</span> <span class="s1">ইউনিভার্সিটি</span> <span class="s1">সাবস্ক্রাইব</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">না।</span> <span class="s1">লাইব্রেরিতেও</span> <span class="s1">অনেকে</span> <span class="s1">সময়</span> <span class="s1">সব</span> <span class="s1">বইপত্র</span> <span class="s1">পাওয়া</span> <span class="s1">যায়না।</span> <span class="s1">এটা</span> <span class="s1">দেশের</span> <span class="s1">অন্যতম</span> <span class="s1">নামী</span> <span class="s1">শিক্ষা</span> <span class="s1">প্রতিষ্ঠানের</span> <span class="s1">অবস্থা।</span></p>
<p> </p>
<div id="attachment_38591" class="wp-caption aligncenter"><img decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-38591" class="wp-image-38591 img-responsive" src="https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/2019-08-27-Aishe-leading-the-march-after-nominations-photo-by-Amit-Kumar-1-2-300x225.jpg" alt="" width="624" height="468" srcset="https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/2019-08-27-Aishe-leading-the-march-after-nominations-photo-by-Amit-Kumar-1-2-300x225.jpg 300w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/2019-08-27-Aishe-leading-the-march-after-nominations-photo-by-Amit-Kumar-1-2-1024x768.jpg 1024w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/2019-08-27-Aishe-leading-the-march-after-nominations-photo-by-Amit-Kumar-1-2-768x576.jpg 768w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/2019-08-27-Aishe-leading-the-march-after-nominations-photo-by-Amit-Kumar-1-2.jpg 1152w" sizes="(max-width: 624px) 100vw, 624px"><p id="caption-attachment-38591" class="wp-caption-text" style="text-align:center;"><small><span style="color: #ba2025;">ছাত্র-সংসদ নির্বাচন—মনোনয়ন দাখিল করার পর মিছিল, ২০১৯ —- ফোটোগ্রাফ সৌজন্য—- অমিত কুমার </span></small></p></div>
<p> </p>
<p><strong><span style="color: #ba2025;"><span class="s2">প্র</span><span class="s3">: – </span><span class="s2">৫ই</span> <span class="s2">জানুয়ারির</span> <span class="s2">আক্রমণের</span> <span class="s2">ঘটনা</span> <span class="s2">কি</span> <span class="s2">ভাবে</span> <span class="s2">স্মরণ</span> <span class="s2">করবেন</span><span class="s3"> ?</span></span></strong></p>
<p class="p1"><span class="s1">উ</span><span class="s2"> : – </span><span class="s1">ওই</span> <span class="s1">একটি</span> <span class="s1">দিনের</span> <span class="s1">কথা</span> <span class="s1">বলার</span> <span class="s1">আগে</span> <span class="s1">আমি</span> <span class="s1">কিভাবে</span> <span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">ওপরে</span> <span class="s1">বিগত</span> <span class="s1">কয়েক</span> <span class="s1">বছর</span> <span class="s1">ধরে</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">সামগ্রিক</span> <span class="s1">আক্রমণ</span> <span class="s1">চলছে</span> <span class="s1">তা</span> <span class="s1">একটু</span> <span class="s1">বলতে</span> <span class="s1">চাই।</span> <span class="s1">পুরো</span> <span class="s1">বিশ্ববিদ্যালয়ের</span> <span class="s1">ওপরেই</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">দমনমূলক</span> <span class="s1">আচরণ</span> <span class="s1">দেখানো</span> <span class="s1">হয়েছে</span> <span class="s1">বারে</span> <span class="s1">বারে।</span> <span class="s1">২০১৬</span> <span class="s1">সালে</span> <span class="s1">শুরু</span> <span class="s1">হয়</span> <span class="s1">আরএসএস</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">বিজেপির</span> <span class="s1">সংগঠিত</span> <span class="s1">আক্রমণ</span><span class="s2"> – ‘shut down JNU ‘ </span><span class="s1">তারই</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">উদাহরণ।</span> <span class="s1">পুরো</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">ইউনিভার্সিটিকে</span><span class="s2"> ‘anti- national’ </span><span class="s1">বলে</span> <span class="s1">প্রচার</span> <span class="s1">করে</span> <span class="s1">দেওয়া</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">কতটা</span> <span class="s1">নিষ্ঠুর</span> <span class="s1">হতে</span> <span class="s1">পারে</span> <span class="s1">তা</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">প্রত্যক্ষ</span> <span class="s1">করেছি।</span> <span class="s1">এরই</span> <span class="s1">সাথে</span> <span class="s1">বলতে</span> <span class="s1">চাইবো</span> <span class="s1">হায়দ্রাবাদ</span> <span class="s1">সেন্ট্রাল</span> <span class="s1">ইউনিভার্সিটির</span> <span class="s1">কথা।</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">দ্বিধা</span> <span class="s1">থাকা</span> <span class="s1">উচিত</span> <span class="s1">নয়</span> <span class="s1">রোহিত</span> <span class="s1">ভেমুলার</span> <span class="s1">মৃত্যুকে</span> <span class="s1">একটা</span> <span class="s1">প্রাতিষ্ঠানিক</span> <span class="s1">হত্যা</span> <span class="s1">বলতে।</span> <span class="s1">আসলে</span> <span class="s1">এই</span> <span class="s1">সরকার</span> <span class="s1">চায়</span> <span class="s1">না</span> <span class="s1">বিরুদ্ধ</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">কন্ঠস্বর</span> <span class="s1">থাকুক</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">উচ্চশিক্ষার</span> <span class="s1">প্রতিষ্ঠানগুলোতে</span> <span class="s1">রোহিতের</span> <span class="s1">মতন</span> <span class="s1">সামাজিক</span> <span class="s1">অবস্থান</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">ছাত্ররা</span> <span class="s1">পড়তে</span> <span class="s1">আসুক।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">এবারে</span> <span class="s1">আসি</span> <span class="s1">৫ই</span> <span class="s1">জানুয়ারির</span> <span class="s1">কথায়।</span> <span class="s1">ওটা</span> <span class="s1">হয়েছিল</span> <span class="s1">আরএসএস</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">সরকার</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">উদ্যোগে।</span> <span class="s1">স্পষ্ট</span> <span class="s1">মদত</span> <span class="s1">যোগায়</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসের</span> <span class="s1">প্রশাসন</span> <span class="s1">আর</span> <span class="s1">দিল্লি</span> <span class="s1">পুলিশ।</span> <span class="s1">আসলে</span> <span class="s1">উদ্যেশ্য</span> <span class="s1">ছিল</span> <span class="s1">ফী</span> <span class="s1">বৃদ্ধির</span> <span class="s1">বিরুদ্ধে</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">আন্দোলন</span> <span class="s1">চলছিল</span> <span class="s1">তার</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">দৃষ্টি</span> <span class="s1">ঘোরানো।</span> <span class="s1">একরকম</span><span class="s2">  </span><span class="s1">দিল্লি</span> <span class="s1">পুলিশ</span> <span class="s1">আর</span> <span class="s1">প্রশাসনের</span> <span class="s1">হেফাজতে</span> <span class="s1">ক্যাম্পাস</span> <span class="s1">ঢোকে</span> <span class="s1">মুখোশধারী</span> <span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span><span class="s2"> – </span><span class="s1">এবিভিপি</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">আরএসএস</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">গুন্ডারা।</span> <span class="s1">তারা</span> <span class="s1">একইভাবে</span> <span class="s1">বিজয়</span> <span class="s1">উল্লাস</span> <span class="s1">করতে</span> <span class="s1">করতে</span> <span class="s1">বেরোয়</span> <span class="s1">ইউনিভার্সিটি</span> <span class="s1">চত্বরের</span> <span class="s1">বাইরে।</span> <span class="s1">এর</span> <span class="s1">সঙ্গে</span> <span class="s1">জড়িত</span> <span class="s1">হয়</span> <span class="s1">সরকারি</span> <span class="s1">মদতপুষ্ট</span> <span class="s1">মিডিয়ার</span> <span class="s1">কারসাজি।</span> <span class="s1">মুহূর্তের</span> <span class="s1">মধ্যে</span> <span class="s1">প্রচার</span> <span class="s1">শুরু</span> <span class="s1">হয়ে</span> <span class="s1">যায়</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">বামপন্থী</span> <span class="s1">ছাত্র</span> <span class="s1">সংগঠনগুলি</span> <span class="s1">ক্যাম্পাসে</span> <span class="s1">হিংসার</span> <span class="s1">পরিবেশ</span> <span class="s1">তৈরি</span> <span class="s1">করছে।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">কিন্তু</span> <span class="s1">এটা</span> <span class="s1">কোনো</span> <span class="s1">বিচ্ছিন্ন</span> <span class="s1">ঘটনা</span> <span class="s1">নয়।</span> <span class="s1">এই</span> <span class="s1">আন্দোলনের</span> <span class="s1">শুরু</span> <span class="s1">থেকেই</span> <span class="s1">বহুবার</span> <span class="s1">শারীরিক</span> <span class="s1">আক্রমণ</span> <span class="s1">নামানো</span> <span class="s1">হয়েছে</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">ওপরে।</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">যে</span><span class="s2"> ‘</span><span class="s1">লং</span> <span class="s1">মার্চ</span><span class="s2">‘ </span><span class="s1">করেছিলাম</span> <span class="s1">ক্যাম্পাস</span> <span class="s1">থেকে</span><span class="s2"> HRD </span><span class="s1">মিনিস্ট্রির</span> <span class="s1">উদ্দেশ্যে</span><span class="s2">, </span><span class="s1">সেখানেও</span> <span class="s1">দিল্লি</span> <span class="s1">পুলিশ</span> <span class="s1">একইরকম</span> <span class="s1">ভাবে</span> <span class="s1">ছাত্রদের</span> <span class="s1">পেটায়।</span></p>
<p> </p>
<p><strong><span style="color: #ba2025;"><span class="s1">প্র</span><span class="s2">: – </span><span class="s1">এই</span> <span class="s1">ঘটনা</span> <span class="s1">আপনাকে</span> <span class="s1">ব্যক্তিগতভাবে</span> <span class="s1">কিভাবে</span> <span class="s1">প্রভাবিত</span> <span class="s1">করেছে</span><span class="s2"> ? </span><span class="s1">এবং</span> <span class="s1">ভবিষ্যতে</span> <span class="s1">ছাত্র</span> <span class="s1">আন্দোলনের</span> <span class="s1">নেতা</span> <span class="s1">ও</span> <span class="s1">রাজনৈতিক</span> <span class="s1">কর্মী</span> <span class="s1">হিসেবে</span> <span class="s1">আপনি</span> <span class="s1">নিজে</span> <span class="s1">কোথায়</span> <span class="s1">দেখেন</span><span class="s2"> ?</span></span></strong></p>
<p class="p1"><span class="s1">উ</span><span class="s2"> : – </span><span class="s1">আমাকে</span> <span class="s1">লোহার</span> <span class="s1">রড</span> <span class="s1">দিয়ে</span> <span class="s1">মারা</span> <span class="s1">হয়েছিল।</span> <span class="s1">হ্যাঁ</span><span class="s2">, </span><span class="s1">ভয়</span> <span class="s1">তো</span> <span class="s1">লেগেছিলো।</span> <span class="s1">আমাকে</span> <span class="s1">হসপিটালে</span> <span class="s1">ভর্তি</span> <span class="s1">করা</span> <span class="s1">হয়।</span> <span class="s1">প্রচুর</span> <span class="s1">হুমকি</span> <span class="s1">এবং</span> <span class="s1">অশালীন</span> <span class="s1">কথাবার্তাও</span> <span class="s1">বলা</span> <span class="s1">হয়।</span> <span class="s1">বিচলিত</span> <span class="s1">হয়েছিলাম।</span> <span class="s1">কিন্তু</span> <span class="s1">একইসাথে</span> <span class="s1">প্রচুর</span> <span class="s1">মানুষ</span> <span class="s1">সহানুভূতি</span> <span class="s1">আর</span> <span class="s1">ভালোবাসা</span> <span class="s1">জানান।</span> <span class="s1">সেসব</span> <span class="s1">আমায়</span> <span class="s1">লড়াইয়ে</span> <span class="s1">এগিয়ে</span> <span class="s1">যাওয়ার</span> <span class="s1">সাহস</span> <span class="s1">যোগায়।</span> <span class="s1">কিন্তু</span> <span class="s1">আমি</span> <span class="s1">এটাও</span> <span class="s1">বলতে</span> <span class="s1">চাই</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">জে</span> <span class="s1">এন</span> <span class="s1">ইউ</span> <span class="s1">দিল্লিতে</span> <span class="s1">অবস্থিত</span> <span class="s1">হওয়ায়</span> <span class="s1">খবর</span> <span class="s1">দ্রুত</span> <span class="s1">পৌঁছায়।</span> <span class="s1">আমাদের</span> <span class="s1">দেশের</span> <span class="s1">অনেক</span> <span class="s1">শিক্ষা</span> <span class="s1">প্রতিষ্ঠানে</span> <span class="s1">রোজ</span> <span class="s1">হামলা</span> <span class="s1">হচ্ছে।</span> <span class="s1">সব</span> <span class="s1">খবর</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">পাইনা।</span> <span class="s1">কিন্তু</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">একে</span> <span class="s1">অন্যকে</span> <span class="s1">অনুপ্রাণিত</span> <span class="s1">করছি</span> <span class="s1">।</span> <span class="s1">এই</span> <span class="s1">লড়াইয়ে</span> <span class="s1">আমরা</span> <span class="s1">কেউই</span> <span class="s1">একা</span> <span class="s1">নয়।</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">আর</span> <span class="s1">রাজনীতিতে</span> <span class="s1">আসার</span> <span class="s1">আগের</span> <span class="s1">আমি</span> <span class="s1">আর</span> <span class="s1">এখনকার</span> <span class="s1">আমির</span> <span class="s1">মধ্যে</span> <span class="s1">অনেক</span> <span class="s1">তফাৎ।</span> <span class="s1">শুধু</span> <span class="s1">একজন</span> <span class="s1">রাজনৈতিক</span> <span class="s1">কর্মী</span> <span class="s1">হিসেবে</span> <span class="s1">নয়</span><span class="s2">, </span><span class="s1">মানুষ</span> <span class="s1">হিসেবেও</span> <span class="s1">আমি</span> <span class="s1">আজ</span> <span class="s1">অনেক</span> <span class="s1">সমৃদ্ধ।</span> <span class="s1">আমি</span> <span class="s1">নিশ্চিত</span> <span class="s1">যে</span> <span class="s1">আমার</span> <span class="s1">ভবিষ্যতের</span> <span class="s1">রাজনৈতিক</span> <span class="s1">জীবন</span> <span class="s1">গণআন্দোলন</span> <span class="s1">থেকে</span> <span class="s1">অনেক</span> <span class="s1">কিছু</span> <span class="s1">শিখবে।</span></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Interview with Aishe Ghosh, President of the Jawaharlal Nehru University Students’ Union (JNUSU)</title>
		<link>https://dev.thetricontinental.org/asia/aishe_ghosh_jnusu/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Atul]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 20 Mar 2021 18:08:06 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.thetricontinental.org/?post_type=india&#038;p=38428</guid>

					<description><![CDATA[&#160; The Indian students’ movement has a legacy of being in the forefront of many struggles in the country from the time of the freedom struggle onwards.  The students’ movement in Jawaharlal Nehru University (JNU), New Delhi is a fine example of this legacy. Elections to the JNU Students’ Union (JNUSU) have been the cynosure [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p> </p>
<div style="text-align: center;">
<div id="attachment_38530" class="wp-caption aligncenter"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-38530" class="wp-image-38530 img-responsive" src="https://www.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/1.In-Mandi-House-3-02-21-300x200.jpg" alt="" width="662" height="442" srcset="https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/1.In-Mandi-House-3-02-21-300x200.jpg 300w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/1.In-Mandi-House-3-02-21-1024x683.jpg 1024w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/1.In-Mandi-House-3-02-21-768x512.jpg 768w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/1.In-Mandi-House-3-02-21-1536x1024.jpg 1536w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/1.In-Mandi-House-3-02-21.jpg 2048w" sizes="auto, (max-width: 662px) 100vw, 662px"><p id="caption-attachment-38530" class="wp-caption-text" style="text-align:center;"><small><span style="color: #ff7f00;">Aishe Ghosh raising slogans at the students-youth protest at Mandi House, Delhi, against the central farm laws on 03/02/21. Picture Credits: Samim Asgor Ali.</span></small></p></div>
</div>
<div style="text-align: center; padding-left: 40px;"></div>
<div>
<p class="p1"><span class="s1">The Indian students’ movement has a legacy of being in the forefront of many struggles in the country from the time of the freedom struggle onwards.<span class="Apple-converted-space">  </span>The students’ movement in Jawaharlal Nehru University (JNU), New Delhi is a fine example of this legacy. Elections to the JNU Students’ Union (JNUSU) have been the cynosure of many eyes across the country, with the fact that the elections are wholly and meticulously conducted by students themselves with little or no intervention from the administration giving it the sense of a democratic process at its finest. The Presidential Debate in the run-up to the JNUSU Elections, where the candidates to the post of President debate issues ranging from university fees and facilities to national and international politics have regularly attracted media coverage.</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">Over the years, there have been many attacks on the student’s movement in JNU. Efforts from the administration, backed by the government, to stifle and subdue the voice and strength of the students’ movement have been many. These attacks have increased manifold since the Bharatiya Janata Party (BJP) assumed power at the centre.</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">When Aishe Ghosh, representing the major left student organisations of the campus, became the JNUSU president in 2019, she did so by winning the elections with a thumping majority over the nearest rival candidate from the Akhil Bharatiya Vidyarthi Parishad (ABVP), the students’ wing of the Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS).<span class="Apple-converted-space">  </span>This naturally invited the wrath of the right-wing forces in power at the centre as well as that of the university administration. There were various attempts to crack down on students who opposed the imposition of arbitrary rules, dilution of existing progressive policies that helped underprivileged students, and increase in the burden of hostel fees on the students. </span></p>
<p class="p4"><span class="s1"><span class="Apple-converted-space">  </span>On 5 January 2020, masked thugs – allegedly belonging to the RSS and BJP – barged into the JNU campus, and using iron rods and sticks, they brutally beat up students who were holding a peaceful protest against fee hikes in the university. JNUSU president Aishe Ghosh and her fellow students confronted the assailants fearlessly. While the police indulgently looked on, the thugs went on a rampage across the campus chasing the protestors, even barging into women’s hostels. Aishe sustained head injuries that required several stitches.<span class="Apple-converted-space">  </span>The images of the attack, splashed in the media, triggered massive outrage, with the courage and determination shown by this seemingly frail student leader and her fellow activists attracting the attention of the youth across the country.</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">In the following interview, Aishe Ghosh speaks to Satarupa Chakraborty on the ideas and vision that drew her to the students’ movement, and on her journey from being a young student from West Bengal studying in Delhi University to being a leader of the JNU students’ movement during a period of acute crisis in the campus.</span></p>
</div>
<p class="p1"><span class="s1" style="color: #ba2025;"><b>How did you become a part of the students’ movement? What drew you to student politics?</b></span></p>
<p class="p1"><span class="s1">I am from Durgapur in West Bengal. I grew up in a place where I witnessed left politics from my childhood onwards. My father was sympathetic to left politics, and I used to talk to him about politics and government policies that affected our lives. Unions played a major role in Durgapur, so I got to see them in action. This provided the backdrop to my own direct experience with unions and political activity.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">I came to Delhi to study at Daulat Ram College. There, I understood what it meant to have a union and the importance of unionisation for students. Things that appear to be unrelated to politics – such as fees, the syllabi of our courses, and our accommodation – began to appear to me as indeed very political. How much students must pay to study is not an apolitical decision; it rests on the values of the government. In a capitalist society, education becomes a commodity; but in a truly democratic society, education should be free. Even the question of accommodation is a political matter. Lack of concern for the living conditions of students shows disregard, by the government and by the college administration, for the well-being of students. In private colleges, where education is fully commodified, students are treated like consumers, and education is a commodity that is bought by the highest paying consumers. Isn’t the government complicit in this commodification when it starts withdrawing from the task of providing education? </span></p>
<p class="p1"><span class="s1">If everything is determined by politics, I learned, my participation in politics becomes essential. It is in the realm of politics that issues such as fees and living conditions, the syllabus and the orientation of study are debated. I joined politics to take my views forward, and to work to make things better.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">Unions give their members a platform to raise their voices. We have found in our experience that if students want to raise issues that trouble them, there is no substitute for a students’ union. The same goes for workers, who need workers’ unions, and for teachers, who need teachers’ unions. Each section has its own set of issues, its own demands. These unions are places where students, workers, and teachers raise their issues, which are then – in discussion – further developed. It is important that students’ unions support teachers’ demands, and that teachers’ unions support student demands. This solidarity is important.</span></p>
<p class="p1"><span class="s1" style="color: #ba2025;"><b>You have been a student at both Delhi University and at Jawaharlal Nehru University. What has been your experience of student politics in both these universities, and how do they differ? </b></span></p>
<p class="p1"><span class="s1">My college in Delhi University – Daulat Ram College – was not affiliated to the Delhi University Students’ Union (DUSU). But I did experience the work of the DUSU in colleges affiliated to it. DUSU has been mostly dominated by right wing student organisations, such as the National Students’ Union of India (NSUI) and the Akhil Bharatiya Vidyarthi Parishad (ABVP). Students did not see their representatives, nor did the representatives hear from the students – except during the period of the election campaign. During elections, right-wing student organisations would come to us to distribute chocolates or to give us treats from Domino’s Pizza or Kentucky Fried Chicken (KFC). This was to buy votes. Their interest was to win elections, not to work for the students.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">In our college, there was an incident when the ceiling fell. This should have provoked general outrage, since it could have seriously hurt the students. When we raised this issue in a protest, we were immediately branded as ‘Leftists’. A similar process took place when we protested the sudden rise of our annual fees from Rs. 5,000 to Rs. 16,000. These escalating fees affect not only undergraduates but also masters’ students, who – in some colleges – have to pay as much as Rs. 30,000. There is no uniformity in the fee structure. There is also no mechanism to hear the grievances of students when these fees are arbitrarily raised. Even these basic demands – for better living conditions and for reasonable fees – evoked from the right-wing student organisations and the administration the idea that we are somehow dangerous students. The union did not come to ask us about our problems, nor did they lead any protests. It was the college students who protested against administrative policy, not the union led by </span><span class="s2">a</span><span class="s1"> right-wing student’s organisation. Their entire focus is on winning elections, by hook or by crook.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">Things were very different in JNU. I got there in 2016. The Jawaharlal Nehru University Student’s Union had a totally different culture. It is not merely a vehicle for students to win elections and then have ambitions for higher office. The point of the JNUSU is to work for the good of the students, from minor to major issues. The JNUSU gets involved not only to fight fee hikes, but also in issues such a defective tap in a bathroom. Each of these issues must be addressed by the union because each of them impacts students. The union has to make it possible for students to study without hindrance – if you cannot bathe or you cannot afford to finish your degree, you are being adversely impacted by administrative inaction (in the case of the tap) or action (in the case of the fees). </span></p>
<p class="p1"><span class="s1">One of the key problems in any university campus is safety, particularly for women students. If I feel uncomfortable going about my business on campus at night, and if I face any sexist behaviour, I have always felt that it was my right to approach any office-bearers of the union. Of course, the Left office-bearers are more sympathetic because they have a greater commitment to gender equality.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1"><span class="Apple-converted-space"> </span>The sharp contrast between the two streams of politics – the right and the left – can be seen in Delhi University and in Jawaharlal Nehru University, as well as in universities across India. In JNU, thanks to the left culture of politics, the student organisations of the left work amongst the students and raise student demands before the administration. In Delhi University, on the other hand, right-wing student organisations whose leaders are only interested in their individual careers are dominant.</span></p>
<p class="p1"><span class="s1" style="color: #ba2025;"><b>You mention the left culture of politics in JNU. How significant is left culture in shaping campus life in JNU?</b></span></p>
<p class="p1"><span class="s1">Democracy is about people. Democratic institutions must be able to represent the voices of all people. For that, a democratic culture is necessary, a culture of debating, listening, courteousness and conviviality. For us, a university must be a place to incubate the culture of democracy. That is what the history of JNUSU has been – to model a form of democracy for a university campus. The JNUSU sees all those who live and work in the campus – the students, the teachers, the non-teaching staff, the workers, the families of the teachers – as ‘citizens’ of the university.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">The democratic institutions in JNU shape the character of the university. We have a student-run Election Committee to conduct our students’ union elections. This makes an enormous difference to our confidence in our election process</span><span class="s2">. This year [2019],</span><span class="s1"> the administration interfered with our elections – it was a clear-cut attempt to shape the outcome of the elections.<span class="Apple-converted-space">  </span>But despite pressures and harassment, our Election Committee stood firm and did not surrender to the administration. They upheld the student mandate. This demonstrates to the students that our democratic institutions should be protected, and that they are the backbone of our campus democracy.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">The culture of JNU includes the <i>dhaba</i> culture. <i>Dhabas</i> are roadside teashops, and the <i>dhabas</i> in JNU are spaces where students – and others – sit and talk, even through the night. Here we discuss everything – from our intellectual lives to our student lives to our political world. Sometimes even the teachers join us. Ideology of course plays a role in our discussions, but this <i>dhaba</i> culture is very open to all views. It is like the Greek <i>agora</i>: a meeting place of minds to learn from each other and to push each other in a progressive direction. Democracy needs such places of interaction. JNU also has the poster and <i>parcha</i> (leaflet) culture, where our different student organisations put out our competing views on the walls and in leaflets to educate other students about the issues before us. If you don’t have something like the poster and <i>parcha</i> culture, you do not have a way for students to transmit their ideas to each other. These posters and <i>parchas</i> are the newspapers of an Indian university campus. If you can’t sit and talk or if you can’t distribute a <i>parcha</i>, you cannot pretend to have a democratic culture.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">Thanks to the now over four-decade efforts of the JNUSU, we had a healthy culture on campus where students had the space to discuss things with each other, and to disagree with our teachers too. Part of this culture was the creation and strengthening of important student institutions. One of them is General Body Meetings, where everyone can come and make their arguments, criticise the elected union representatives, and debate and discuss the issues of the day. This sort of General Body Meeting strengthens the union. It strengthens democracy. It prevents the union from becoming a bureaucratic group that merely works with the administration. We represent the students, so the students must have the right to be part of our deliberations.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">One of the most important institutions in our campus was the Gender Sensitisation Committee Against Sexual Harassment (GSCASH), which had among their members student representatives, teachers’ representatives, and individuals from outside who are experienced in assisting women in cases of sexual harassment. As a student at Delhi University, I used to feel unsafe while walking on the campus roads after 6 pm. This was despite the various top-down attempts by the college through curfews and so on to create a safe environment. At JNU, however, I never had to think of my safety, even if I were on the roads at midnight. The existence of GSCASH made me feel secure that the students had either committed themselves to a non-sexist campus or that GSCASH would help students who were not prepared to make such a commitment. GSCASH ran sensitisation programmes to help students understand how to make the campus non-sexist. From my very first weeks at JNU, I felt that a sense of security prevailed because the students and teachers – through our own institutions such as GSCASH – worked to create a campus environment that did not allow anti-social behaviour against women.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">All of a sudden, the present university administration decided to replace GSCASH with a new system – the Internal Complaints Committee (ICC). This Committee is not democratically run, but administration-run, and as a consequence of ICC not being part of the democratic culture of the university, there has been a deterioration of faith in the institution and a weakening of democracy in our campus. No woman feels comfortable to go and register a complaint with the ICC because of the way that the administration-run body has functioned. There was a case of sexual harassment by a faculty member. Eight complaints against him were filed with the ICC during March 2018. The courts said that he cannot enter the laboratory, and that the university must find new supervisors for the students who registered the complaint. But the ICC shielded the faculty member. This is a good example of the slow demise of the democratic culture in the campus. When we had GSCASH, we felt we could file complaints and that the student representatives would make sure to address them in a collegial manner. Now there is no-one taking the students seriously, and the students have no faith in the newly formed administration-run institution. This is one important example of why we need to safeguard these precious institutions and work to strengthen the democratic culture of our universities.</span></p>
<p> </p>
<div id="attachment_38550" class="wp-caption aligncenter"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-38550" class="wp-image-38550 img-responsive" src="https://www.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/5.Save-Public-Education-12-08-20-1-1-300x225.jpg" alt="" width="711" height="534" srcset="https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/5.Save-Public-Education-12-08-20-1-1-300x225.jpg 300w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/5.Save-Public-Education-12-08-20-1-1-768x576.jpg 768w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/5.Save-Public-Education-12-08-20-1-1.jpg 960w" sizes="auto, (max-width: 711px) 100vw, 711px"><p id="caption-attachment-38550" class="wp-caption-text" style="text-align:center;"><small><span style="color: #ff7f00;">JNUSU’s march to Save Public Education on 12/08/20; Picture Credits- unknown</span></small></p></div>
<p class="p1"><span class="s1" style="color: #ba2025;"><b>One of the points you raised in the beginning is the issue of fees. As the JNUSU president you led the anti-fee hike movement in JNU, which culminated in the violent attack against you and other protesting students on 5 January 2020. Could you tell us why you believe that the issue of fees is so significant?</b></span></p>
<p class="p1"><span class="s1">The issue of fees is not only restricted to India. There have been protests from Chile to South Africa. In fact, in South Africa a few years ago, there were protests known as ‘Fees Must Fall’. Students were saying that they could not remain students if the fees were raised. Education, health care, and the care of the elderly are important indicators of the overall culture of a society. To make them unaffordable to large sections of society is to undermine our commitment to basic values of decency and progressiveness.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">Students in India have long demanded an affordable fee structure so that pursuing higher education is not just the dream of the few, but that it can become a reality for the many. Most of us who do not come from affluent backgrounds cannot afford to pay high fees to get our advanced degrees. </span><span class="s2">JNU’s fee structure – with a two eighty-three-rupee fee – provides a model.</span><span class="s1"> This modest fee is not only for the tuition, but it pays for a range of hostel and library facilities as well as other essential parts of student life. This affordable fee is one of the main reasons why JNU attracts students from diverse backgrounds including from marginal and vulnerable sections, and why the composition of students in the university is not confined to the upper class that can afford high fees. To get a PhD degree from an internationally renowned university without burdening our parents is possible for most students of JNU because of the affordable fee structure.</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">Alongside the affordable fee structure are stipends and other research fellowships that are important to students. To draw in students from different – particularly marginalised – backgrounds should not be seen as a gift to such students. It must be seen as an attempt to create a richer democracy in our society. When people from marginalised backgrounds get access to education, they articulate the problems of discrimination that they face. </span></p>
<p class="p1"><span class="s1">When the JNU administration changed existing rules and arrogated to itself the right to arbitrarily increase fees without consulting the students’ or teachers’ bodies, we in the JNUSU initiated the anti-fee hike movement. The movement was to ensure that higher education stays affordable to the many students who come from diverse backgrounds to the campus. It was to ensure that the campus stays representative of the diversity of the country, unlike those institutions with very high fees.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">The government is trying to destroy the affordable fee structure and the stipends as part of an overall neo-liberal attack on social spending. The government wants to turn education into a commodity. To buy and sell education is to ignore the rich culture of democracy created on our campuses. This culture of democracy is the JNU model. We have to fight to assert our right to an education, which includes this culture of democracy.</span></p>
<p class="p1"><span class="s1" style="color: #ba2025;"><b>How do you view the present government’s attitude towards scientific enquiry and research?</b></span></p>
<p class="p1"><span class="s1">Logical reasoning and scientific temper have been severely attacked by the BJP government. They want to replace these approaches to thinking </span><span class="s2">with falsehoods,</span><span class="s1"> with irrationality, and with myths. There are open attempts to replace history with mythology. This began decades ago with the debate around Babri Masjid, the 16</span><span class="s3"><sup>th</sup></span><span class="s1"> century mosque in Ayodhya, which the majoritarian communal right-wing claimed was built on an ancient temple. Facts were irrelevant. The point was to shout loudly and make your scream into reality. </span></p>
<p class="p1"><span class="s1">Ministers in the current government have been making ludicrous remarks about medicine, such as ‘if you put your hand on a cow, you will be cured from cancer’, or ‘cow urine can cure most diseases’. It is perfectly legitimate to study the cow for the purpose of science, but this is not the purpose of the government of India’s Ministry of Ayurveda, Yoga and Naturopathy, Unani, Siddha and Homeopathy (AYUSH), whose minister – Ashwini Kumar Choubey – believes cow urine can cure everything. His conclusions come before any studies. This is one more example of the growth of unreason, and it demeans the legitimate work of scientists who are working on cures for ailments of all kinds. This is a serious problem. It is part of the larger weakening of legitimate scientific research. Those who do scientific research in India often do not have laboratories and funds for their experiments. Last year, scientists went out to protest this policy of starving them of funds. Meanwhile a government minister mocked mathematics and gravity. This is their attitude to the essential work of science and scientific inquiry. They have an anti-science attitude. </span></p>
<p class="p1"><span class="s1">The BJP government sees research as a threat. Part of this threat is to its own ideology. Over the years, serious social science research has uncovered, for example, the history and agenda of the BJP’s parent organisation: the fascist Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS). This research has shown that the RSS had no significant role in the freedom struggle, that it had strong ties to Italian fascist movements, and that it has been party to terrible anti-social riots for its almost hundred-year existence. If more research is done on the RSS, more will be uncovered. The government prefers a mythology of the RSS than a history; it can control the former, while the latter can expose it. Starving social science and history and feeding mythological studies gives this government an advantage in the battle of ideas.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">I got a fellowship of Rs. 5000 per month to pursue my M. Phil. My hostel bill came to around Rs. 3000 per month. This left me with Rs. 2000. This has to include my expenditure for research. Not a single academic journal specific to my research is available at the university library. How is a student supposed to conduct research when neither the library has the basic materials, nor does the fellowship allow her to buy them with such a meagre amount of money? This is JNU, one of the most renowned universities in India. The situation is worse elsewhere.</span></p>
<p class="p1"><span class="s1" style="color: #ba2025;"><b>This government – it seems – has specially targeted JNU. Why do you think this vicious targeting on JNU is launched?</b></span></p>
<p class="p1"><span class="s1">The JNU students’ movement always fought for student issues, but never confined itself to student issues alone. We raise our voices against a range of oppression and exploitation, and thereby question those in power. Between 1975 and 1977, when the Indian government declared an Emergency and suspended fundamental rights provided by the Indian Constitution, JNU students courageously fought for civil liberties, even as the police arrested students and tried to crush dissent. The students spoke for millions in the country during that period. This is a culture that has been maintained on the JNU campus. </span></p>
<p class="p1"><span class="s1">Over the tenure of this government, we have seen many protests against the rise of intolerance, and the brutal use of the state machinery to crush dissent. The students’ movement of JNU has stood with those who have been attacked by the BJP, whether it be Dalits (oppressed castes) or the people of Kashmir. Those who are leading the present government knows that JNU is not just a campus, but it is also one of the places of resistance to their rule. The BJP government has therefore tried to repress our voices. In 2016, a ‘Shut Down JNU’ campaign was launched to demoralise and sabotage us. What kind of issues were we raising at that time which so irked the BJP and its followers? We had taken up the question of research fellowships, which had been scrapped. We believed it was a good thing to have fellowships for research. Apparently, the government did not agree. We took up the case of the ‘institutional murder’ of Rohith Vemula, a student at Hyderabad Central University who died because of intolerance to him as a student from an oppressed caste background and because of the slow death of institutional support for students. Once more, it appeared as if the government was indifferent to the suffering of students like Rohith.</span></p>
<p class="p2"><span class="s1">Rather than take up these basic issues and have a discussion around them, the RSS and BJP branded JNU as an ‘anti-national’ institution. The phrase anti-national is chilling. It suggests that any dissent – <i>even over research fellowships</i> – can be branded as treason, and those who raise these issues are marked for various kinds of retaliation, including violence. This is the very opposite of the spirit of democracy. JNU’s culture is a culture of democracy. This is what the government found intolerable.</span></p>
<p class="p1"><span class="s1" style="color: #ba2025;"><b>What led to the 5 January 2020 physical attack on you and on other students? What was the role of the administration and the Delhi police in the rampage?</b></span></p>
<p class="p1"><span class="s1">Before I talk about the attack on this specific day, I want to go on record on how we have been treated throughout our anti-fee hike movement. Our peaceful long marches outside the university were brutally attacked by the Delhi Police, which works directly under the central government’s Home Ministry. The administration has initiated actions against us without any preliminary enquiries. In fact, some students received hostel eviction notices. All these things were happening simultaneously as the state and the administration tried repeatedly to break our movement. When those attacks did not succeed, ABVP members tried to divide the students. Even then the ABVP could not mobilise enough students in favour of the fee hike, after which they started physical scuffles with the protesting students and the union members who were leading the anti-fee hike strikes. On 5 January 2020, masked RSS workers from outside the campus attacked JNU students. It was an orchestrated attack by the members of ABVP-JNU and the RSS supporters among JNU teachers. After the attack, we gathered photographic and other evidence and exposed the role of ABVP leaders and that of RSS supporters among teachers (who also hold administrative positions) in organising the mob attack on JNU students.</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">The intention behind these attacks was two-fold: (a) to generate fear among student activists, and (b) to change the discourse from fee hikes to violence. The ruling party-backed mainstream media immediately started broadcasting how the violence happened on a campus with left-wing organisational leadership, even though in truth the perpetrators of the violence were members of right-wing organisations.</span></p>
<p class="p1"><span class="s1">The violence could not have happened without the support of the administration and the Delhi Police. In fact, it was a well-coordinated strategy. A huge group of masked men were allowed to enter the campus with iron rods, hammers, and other weapons, and without security guards to stop them at the gates. Ironically, I had repeatedly asked the police officials for their intervention when the situation on the campus was getting tense. But they did nothing. Moreover, the masked goons were given full protection by the police as they were leaving the campus in a rally celebrating their victory. Can all this happen without orders from top officials and the university authorities?</span></p>
<p class="p1"><span class="s1" style="color: #ba2025;"><b>How has this attack impacted you as a person?</b></span></p>
<p class="p1"><span class="s1">After the beating (they beat me with iron rods), when I was in the hospital severely injured, I thought that I would die. Since then, I have received many dangerous threats and much abuse. </span></p>
<p class="p1"><span class="s1">I was definitely traumatised by these acts. However, I feel I am not alone in this fight. Today, I have a voice that I must use to amplify the voices of all students. There is now more public recognition of what I have been saying. Now more people want to hear my voice. This gives me much strength and courage. I feel privileged by the extent of solidarity I have received because of the attack on me. I am aware that this is because I am the president of the JNU Students’ Union, and because JNU is in Delhi. There are many such attacks, often more brutal, which are happening in other parts of the country every day. People are getting killed. The media pays no attention to them; nor does our society. If people in those struggles have the courage to continue to fight despite the trauma inflicted on them, then I too can continue the fight. We are inspiring each other in this difficult time. And I am certainly not alone.</span></p>
<p> </p>
<div id="attachment_38591" class="wp-caption aligncenter"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-38591" class="wp-image-38591 img-responsive" src="https://www.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/2019-08-27-Aishe-leading-the-march-after-nominations-photo-by-Amit-Kumar-1-2-300x225.jpg" alt="" width="693" height="520" srcset="https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/2019-08-27-Aishe-leading-the-march-after-nominations-photo-by-Amit-Kumar-1-2-300x225.jpg 300w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/2019-08-27-Aishe-leading-the-march-after-nominations-photo-by-Amit-Kumar-1-2-1024x768.jpg 1024w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/2019-08-27-Aishe-leading-the-march-after-nominations-photo-by-Amit-Kumar-1-2-768x576.jpg 768w, https://dev.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/2019-08-27-Aishe-leading-the-march-after-nominations-photo-by-Amit-Kumar-1-2.jpg 1152w" sizes="auto, (max-width: 693px) 100vw, 693px"><p id="caption-attachment-38591" class="wp-caption-text" style="text-align:center;"><small><span style="color: #ff7f00;">JNUSU Elections 2019 – March by United Left in JNU after the filing of nominations for JNUSU Elections 2019. Picture Credits: Amit Kumar</span></small></p></div>
<p class="p1"><span class="s1" style="color: #ba2025;"><b>How do you see your growth as an activist and a leader of the students’ movement?</b></span></p>
<p class="p1"><span class="s1">When I came to the JNU campus, I saw a few comrades leading the union. At that time, I could not imagine myself in that position. But after I got elected, every single day was a learning experience. I have realised that it is a huge responsibility to be in the leadership of the union. But I knew that I had the support of the students and thus never felt alone. I grew up as an activist. No one can teach you how to be a good students’ union president; it is only through day-to-day experience that one learns the duties and responsibilities of a leader and can then deliver results. Often one needs to have the presence of mind to take an immediate call and respond on issues as and when they arrive. I can say for sure that the person I was before being elected to the post of students’ union president is not the same person I am today.<span class="Apple-converted-space">  </span>I am sure that I will continue to grow as an activist and as a person by the time I complete my tenure as JNUSU president. Each day I learn something new from the movement and the people around me.</span></p>
<p class="p1"><span class="s1" style="color: #ba2025;"><i>This interview with Aishe Ghosh was held over a period of time between September 2019 and January 2020.</i></span></p>
<p><a href="https://www.thetricontinental.org/wp-content/uploads/2021/03/AISHE-GHOSH-3.pdf"><span style="color: #ba2025;"><strong>DOWNLOAD PDF</strong></span></a></p>
<p><span style="color: #ba2025;"><a style="color: #ba2025;" href="https://dev.thetricontinental.org/india/aishe-ghosh-bangla/">Download PDF (Bangla)</a></span></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>

<!--
Performance optimized by W3 Total Cache. Learn more: https://www.boldgrid.com/w3-total-cache/?utm_source=w3tc&utm_medium=footer_comment&utm_campaign=free_plugin

Object Caching 97/236 objects using Memcached
Page Caching using Disk: Enhanced 
Lazy Loading (feed)
Minified using Disk
Database Caching 4/55 queries in 0.032 seconds using Memcached

Served from: dev.thetricontinental.org @ 2026-07-18 14:43:03 by W3 Total Cache
-->